RFI Điểm Báo Thứ năm 07 Tháng Hai 2013
- Tu sia : từ ám sát chính trị đến khủng hoảng chế độ
- Bất đồng về ngân sách cho thấy Liên Hiệp Châu Âu thiếu một dự án tương lai
- Tại Bruxelles, giới công chức châu Âu mất tinh thần
- Mâu thuẫn Đức – Pháp xung quanh vấn đề tỷ giá euro
- Paris : Phản ứng dữ dội trước thực nghiệm sử dụng ma túy có kiểm soát
Thứ
năm 07 Tháng Hai 2013
Tunisia
: từ ám sát chính trị đến khủng hoảng chế độ
Về thời sự quốc tế, vụ sát hại một lãnh đạo đối lập tại
Tunisia là tâm điểm chú ý của nhiều nhật báo Pháp. Libération chạy tựa
trên trang nhất « Cuộc cách mạng bị phản bội ». Tờ báo nhận định : « Vụ
sát hại ông Chokri Belaid, đại biểu của phong trào đối lập chống chủ
nghĩa Hồi giáo cực đoan, làm không khí bạo lực gia tăng, buộc thủ tướng
Tunisia phải tuyên bố thay đổi thành phần chính phủ, với các thành viên
‘‘không thuộc các đảng phái chính trị’’ ».
 |
Người Tunisia biểu tình tấn công trụ sở đảng hồi
giáo Ennahda 06/02/2013 (REUTERS)
|
« Tunisia rung chuyển vì vụ ám sát chính trị » là hàng tựa bài
viết trên Le Figaro. Theo Le Figaro, vụ sát hại lãnh đạo đối lập thuộc
Mặt trận bình dân, liên minh các đảng cánh tả chính, là vụ ám sát chính
trị đầu tiên kể từ khi cuộc cách mạng dân chủ bùng lên tại Tunisia, cách
nay hai năm. Le Figaro nhận định : « nếu như không phải là kẻ chủ mưu,
Ennahda - đảng Hồi giáo ôn hòa cầm quyền – phải chịu trách nhiệm về mặt
chính trị, vì đã không ngăn chặn được bạo lực, thậm chí đôi lúc còn
khuyến khích nữa ».
Bài viết của Libération, với tựa đề « Tunisia : từ ám sát chính trị
đến khủng hoảng chế độ », cho biết, sáng hôm qua, luật sư Chokri
Belaid, một nhà tranh đấu marxit 48 tuổi, đã bị bắt chết khi rời khỏi
nhà mình. Hiện tại không ai nhận trách nhiệm về vụ ám sát, nhưng dư luận
cho rằng, phong trào Hồi giáo Ennahda, đảng chính trị cầm quyền, đứng
đằng sau tội ác này.
Tin về cái chết của lãnh tụ đối lập đã gây chấn động toàn đất nước.
Tối hôm qua, thủ tướng Tunisia Hamadi Jebali – thuộc đảng Ennahda -
tuyên bố thay đổi thành phần trong chính phủ. Các đảng đối lập kêu gọi
tổng bãi công.
Vụ ám sát chính trị kể trên diễn ra trong bối cảnh bạo lực gia tăng
từ nhiều tháng nay. Các dân biểu và đại diện của đối lập ngày càng trở
thành đối tượng tấn công. Các nhà tranh đấu xã hội nhà hoạt động nghiệp
đoàn, nhà báo thường xuyên bị hành hung, các cuộc biểu tình bị phá rối.
Vụ ám sát hôm qua là đỉnh điểm của các bạo lực có thể khiến Tunisa rơi
vào bế tắc chính trị. Đảng Hồi giáo cầm quyền liên tục từ chối đối thoại
với lực lượng đối lập chính Nida Tounes. Quyết định của thủ tướng
Tunisia thực ra là điều đã được hứa hẹn từ tháng 7 năm ngoái.
Bài xã luận của Libération, với tựa đề « Căng thẳng », đưa ra nhận
xét chung về tình hình tại các nước tham gia vào mùa xuân Ả Rập, tại
Tunisia, « cũng như Ai Cập, cách mạng bị rơi vào cuộc đối đầu giữa phái
Hồi giáo cực đoan và những người đối lập, hiểu rằng cuộc cách mạng ‘‘của
họ’’ đã bị chiếm đoạt. Đảng Ennahda, tại Tunisia, cũng như phong trào
Huynh đệ Hồi giáo tại Ai Cập, đều có ý đồ áp đặt sự thống trị Hồi giáo
lên xã hội, trong khi mà không đảng nào có được đa số, mặc dù hai đảng
đều giành chiến thắng trong các kỳ bầu cử tự do tại hai nước, là nơi cho
đến lúc này mới chỉ biết đến nền độc tài. » Dù sao Libération cũng bày
tỏ hy vọng rằng, « Tunisia, nơi khai sinh của mùa xuân Ả Rập, tiếp tục
là mô hình của phong trào dân chủ, chứ không phải là nấm mồ của nó ».
Về chủ đề vụ ám sát chính trị tại Tunisia, La Croix có bài « Vụ giết
hại một nhà đối lập khiến người Tunisia nổi giận », còn l’Humanité chạy
tít « Một lãnh đạo cánh tả bị sát hại ». L’Humanité cho biết, vụ ám sát
nhà đối lập gây phẫn nộ tại Pháp. Đối với phủ tổng thống Pháp, « vụ
giết người này đã tước đi của Tunisia một trong những tiếng nói can đảm
nhất và tự do nhất ». Tổng thống Pháp tuyên bố « Pháp quan ngại về sự
gia tăng của các bạo lực chính trị tại Tunisia và kêu gọi tôn trọng các
lý tưởng mà dân chúng Tunisia đã khẳng định với cuộc cách mạng ».
Bất đồng về ngân sách cho thấy Liên Hiệp Châu Âu thiếu một dự án tương lai
Liên quan đến hội nghị thượng đỉnh về ngân sách Liên Hiệp Châu Âu
2014-2020 sẽ khai mạc tối nay 07/02/2013, Les Echos có bài : « Bất đồng
về ngân sách cho thấy Liên Hiệp Châu Âu thiếu một dự án tương lai ».
Hội nghị về ngân sách 7 năm của Châu Âu là một thách thức hết sức cam go
đối với nhóm 27 nước, phải vượt qua các khác biệt để bảo vệ sự đoàn kết
của khối.
Theo Les Echos, ngày hôm qua, thủ tướng Đức Angela Merkel đã cảnh báo
tổng thống Pháp François Hollande không thể dựa vào Đức để đạt được một
thỏa hiệp rộng rãi về ngân sách chung. Mặc dù, thủ tướng Đức không bị
áp lực quá lớn của Quốc hội để phải xiết chặt hầu bao trong việc đóng
góp, nhưng bà Merkel cũng không muốn Berline phải rót nhiều tiền cho
Liên Hiệp Châu Âu, trong bối cảnh Đức nhận được ngày càng ít trợ giúp
cho các tỉnh miền đông, vì khu vực này đã trở nên thịnh vượng hơn. Theo
Les Echos, tính toán của Đức cũng giống như tính toán của các nước thành
viên khác, đó là đặt các lợi ích riêng của quốc gia lên trước, và gần
như không chú ý đến lợi ích chung của khối. Nghị sĩ Alain Lamassoure gọi
hội nghị này là thương thuyết giữa « 27 kẻ ích kỷ ».
Les Echos đặt câu hỏi : Liệu Liên Hiệp Châu Âu có tìm được thỏa hiệp
về ngân sách cho 7 năm cuối của thập kỷ này, ba tháng sau thất bại của
cuộc thượng đỉnh trước về chủ đề này. Tại Bruxelles, nhiều đồn đoán cho
rằng, ngày mai một thỏa hiệp sẽ được ký kết, sau một đợt nhân nhượng dàn
xếp cuối cùng để vượt qua các bất đồng. Thỏa hiệp có vẻ như sẽ rất nhỏ
nhoi, bởi khác biệt là rất lớn giữa quan điểm của Anh – muốn Châu Âu chỉ
còn là một thị trường thống nhất – và quan điểm của Pháp – châu Âu phải
có một dự án chung, gắn bó và chú trọng đến văn hóa.
Vào tháng 11 năm ngoái, chủ tịch Hội đồng Châu Âu Herman Van Rompuy
đề xuất ngân sách chung có tổng số tiền là 973 tỷ euro, tương đương
1,01% GDP của khối. Mức tiền này là nền cho cuộc thảo luận giữa các nước
thành viên tại hội nghị thượng đỉnh này. Dư luận cho rằng, số tiền này
phải cắt giảm khoảng 10 đến 20 tỷ để có thể nhận được sự ủng hộ của tất
cả 27 thành viên. Les Echos cho biết, tổng thống Pháp vừa đưa ra con số
960 tỷ euro, trong khi đó, Le Figaro nhấn mạnh đến thái độ của chủ tịch
Hội đồng Châu Âu, người điều khiển hội nghị, rằng để đạt được đồng
thuận, phải 30 tỷ euro tiết kiệm thêm.
Trong hồ sơ ngân sách Châu Âu của Le Figaro có bài : « Pháp bị cô lập
trước trục Anh – Đức », phân tích mối quan hệ giữa các quốc gia trụ cột
của Châu Âu, vào thời điểm cuộc họp thượng đỉnh bàn về ngân sách chung
của khối 27 nước, với nhận định : trước áp lực của Luân Đôn và Berlin,
nhóm 27 nước sẵn sàng chấp nhận cắt giảm ngân sách chung của Liên Hiệp.
Theo Le Figaro, trong bối cảnh cuộc họp bàn về ngân sách lần trước bị
thất bại, « một liên minh mang tính tình thế » đã hình thành giữa Đức và
Anh. Lập trường của Luân Đôn là cắt giảm từ 50 đến 30 tỷ euro đối với
ngân sách chung, đặc biệt liên quan đến phần ngân sách dành cho trợ giá
nông nghiệp chung và các quỹ vùng, với đe dọa có thể giã từ Liên Hiệp
Châu Âu. Về phần mình, Berlin muốn Anh ở lại trong cuộc chơi Châu Âu, cụ
thể trong vấn đề ngân sách. Đối mặt với áp lực Anh – Đức, được một phần
lớn các nước Bắc Âu ủng hộ, đang nổi lên một nhóm các nước muốn một
Châu Âu hào phóng hơn, đặc biệt là các nước Hy Lạp, Bồ Đào Nha hay
Hungary, là các nước nhận được nhiều trợ giúp từ Châu Âu. Quốc hội Châu
Âu cũng đe dọa sử dụng quyền phủ quyết. Còn Ủy ban Châu Âu thì dường như
lo ngại về vấn đề lương bổng của các công chức của định chế này.
Tại Bruxelles, giới công chức châu Âu mất tinh thần
Về vấn đề này, Libération có bài : « Tại Bruxelles, giới công chức
châu Âu mất tinh thần », với nhận định : trong lúc Ủy ban Châu Âu có
quyền lực ngày càng mở rộng, thì các công chức của định chế đầy quyền
lực lại cảm thấy mất phương hướng. Tại Bruxelles – một thủ phủ của Châu
Âu -, nơi mà trước kia giới công chức Châu Âu đã từng tỏ ra cao ngạo,
thì giờ đây họ lại cảm thấy ít nhiều bất an. Libération nhắc lại sự kiện
hồi tháng 4/2012, khi rất nhiều áp phích có hình một người treo cổ với
chiếc cà vạt với nền cờ Châu Âu, tại khu phố Châu Âu của Bruxelles.
Nhiều nghiệp đoàn công chức Châu Âu cho biết họ lo sợ về các hành hung
nhắm vào giới công chức, và cáo buộc các phương tiện truyền thông đã phổ
biến một hình ảnh tiêu cực về những người lấy sứ mạng xây dựng Châu Âu
làm nghề nghiệp.
Libération nhận xét, thỏa hiệp về ngân sách Châu Âu 2014-2020 sẽ được
bàn thảo và thông qua hôm nay hoặc những ngày tới, sẽ gây nhiều thiệt
hại cho nhóm này. Vào cuộc họp của Hội đồng Châu Âu tháng 11 năm ngoái,
thủ tướng Anh đã lên án « cái giá đắt đỏ của nền hành chính Châu Âu ».
56.000 « eurocrates », tức các viên chức Châu Âu, cảm thấy mình bị ghét
bỏ.
Phóng sự của Libération mô tả sự khác biệt giữa nhóm công chức Châu
Âu tại Bruxelles với người dân Bỉ nói chung, qua lối ăn mặc, phương tiện
đi lại hạng sang, thường sử dụng tiếng Đức, có con học tại các trường
đặc biệt do ngân sách Châu Âu chi trả…
Thực ra nhóm tinh hoa này của Châu Âu, sống tách biệt với xã hội, đã
từng bị chỉ trích mạnh mẽ ngay từ đầu thập niên 1990. Libération cho
rằng các phê phán nhắm vào giới công chức Châu Âu không phải là không có
cơ sở. Theo một viên chức cao cấp người Bỉ làm việc tại Ủy ban Châu Âu,
thì nhiều công chức thuộc giới có đặc quyền này đã hành xử một cách
trịch thượng và tỏ ra không hiểu biết gì về sự vận hành của nền chính
trị dân chủ. Bài báo của Libération cũng chỉ ra việc các viên chức Châu
Âu giờ đây được tuyển mộ không phải với sự hiểu biết và cam kết hành
động vì Châu Âu, mà chỉ là qua « các kỹ năng quản lý » (management
skills). Libération đặt câu hỏi : Làm thế nào có thể biện minh cho việc
ưu đãi các viên chức thiếu phẩm chất như vậy ?
Cũng liên quan đến cuộc tranh luận về ngán sách Châu Âu, Les Echos
chú ý đến việc chủ tịch Hội đồng Châu Âu kêu gọi các nước ủng hộ việc
đầu tư nhiều tỷ euro cho để có việc làm cho giới trẻ tại các khu vực bị
ảnh hưởng nặng nề của khủng hoảng, qua bài « Nhóm 27 nước được kêu gọi
giải ngân giúp giới trẻ ».
Mâu thuẫn Đức – Pháp xung quanh vấn đề tỷ giá euro
Trong hồ sơ kinh tế châu Âu, ngoài vấn đề ngân sách của Liên Hiệp,
chủ đề chính của Le Figaro trên trang nhất là bài : « Đồng euro mạnh,
bất đồng mới giữa tổng thống Pháp Hollande và thủ tướng Đức Merkel ». Le
Figaro ủng hộ lập trường của thủ tướng Đức trước tuyên bố của tổng
thống Pháp, chỉ trích việc đồng euro tăng giá. Tờ báo đối lập giải thích
: « Rõ ràng là, hoạt động sản xuất và thương mại với một đồng tiền được
định giá quá cao không phải là điều mang lại thuận lợi. (…) Nhưng nếu
gán cho đồng tiền chung tất cả mọi tội lỗi, thì thật là oan. Nếu như
nước Pháp bị đình trệ, thì trước hết với nhìn nhận lại chính mình ».
Paris : Phản ứng dữ dội trước thực nghiệm sử dụng ma túy có kiểm soát
Trên lĩnh vực văn hóa, có một chủ đề đang thu hút tranh luận tại
Pháp, đó là việc lập « Shoot », tức cơ sở sử dụng ma túy được đặt dưới
sự kiểm soát của giới y tế và cảnh sát. Về vấn đề này, Libération có bài
« Cánh hữu nổi giận với các shoot ».
Cơ sở thực nghiệm sử dụng ma túy có kiểm soát tại Paris – thực nghiệm
đầu tiên tại Pháp - vừa được bộ Y tế Pháp cho phép, để hạn chế các tác
hại của ma túy, đã bị nhiều thành viên các đảng cánh hữu chỉ trích dữ
dội. Thủ lĩnh đảng đối lập UMP tại Paris Philippe Goujon cáo buộc chính
quyền buông lỏng và cho rằng đây là « một bước đầu tiên hướng đến sự hợp
pháp hóa ma túy ». Lãnh đạo đảng đối lập tại Ile-de-France Valérie
Pécresse, thì khẳng định đây là một hành động « đầu độc được trợ giúp ».
Một lãnh đạo khác của UMP thì chỉ trích thực nghiệm cho phép ma túy
cùng với việc công nhận đám cưới đồng tính, như là hai kế hoạch của tổng
thống François Hollande nhằm làm « tha hóa hoàn toàn xã hội ». Một lãnh
đạo đảng cực hữu Mặt trận Quốc gia còn cho rằng, nếu đã cho phép ma
túy, thì chính quyền có thể đi đến chỗ hợp pháp hóa một loạt các hành vi
tội phạm khác. Theo nhiều lãnh đạo đảng UMP, các cơ sở thực nghiệm dùng
ma túy dưới sự kiểm soát ở các nước khác đã rơi vào thất bại, với việc
gia tăng làn sóng tiêu thụ ma túy. Đây là điều mà Libération bác bỏ, với
ghi nhận trên thực tế, các trắc nghiệm kể trên đã thành công tại Hà Lan
và Đức.
Thực ra không hẳn lãnh đạo đối lập nào cũng phản đối thực nghiệm này.
Vào tháng 12 năm ngoái, thị trưởng Bordeaux, cựu thủ tướng Alain Juppé
đã tuyên bố không phản đối các thực nghiệm như vậy, nếu được tổ chức tốt
và được đặt trong một khuôn khổ pháp lý chuẩn mực.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét