Thứ Tư, 30 tháng 1, 2019

Viết cho những ngày chờ tuyên án đối với bác sĩ Hoàng Công Lương(1,2,3,4,5)

Bài 4: Lỗi hệ thống trong sự cố ngày 29/5/2017
29-1-2019

Ngoài nguyên nhân gây tử vong người bệnh trong sự cố chạy thận nhân tạo ngày 29/5/2017 tại BVĐK tỉnh Hòa Bình do tồn dư hóa chất sau sửa chữa hệ thống RO2 khiến nạn nhân ngộ độc florua trong máu, còn nhiều nguyên nhân khác liên quan xuất phát từ công tác quản lý Nhà nước trong lĩnh vực y tế. Tuy nhiên VKS cho rằng đó không phải là nguyên nhân mà là điều kiện làm phát sinh hậu quả vụ án. Chúng tôi không tranh luận quá nhiều đó là nguyên nhân hay điều kiện nhưng dưới góc độ khoa học hình sự, nguyên nhân và điều kiện phạm tội luôn gắn bó mật thiết với nhau, tác động đến nhau làm phát sinh tội phạm.
Trong bài viết này, tôi thấy cần đề cập vì mục tiêu lâu dài nhằm có được một môi trường khám chữa bệnh an toàn cho người dân. Việc cân nhắc xem xét để kiến nghị phòng ngừa sai phạm hoặc đánh giá, xác định trách nhiệm pháp lý của các cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan là thuộc thẩm quyền của HĐXX, tuy nhiên phải ưu tiên áp dụng nguyên tắc mọi người đều bình đẳng trước pháp luật, không có “vùng cấm” trong xét xử!
Những nguyên nhân và điều kiện phát sinh hậu quả trong vụ án này được cơ quan tiến hành tố tụng kết luận bổ sung trước khi chuyển hồ sơ vụ án cho Tòa án xét xử đều không liên quan, liên đới đến trách nhiệm của Hoàng Công Lương. Xin kiểm đếm cụ thể như sau:
– Tại trang 11 của KLĐT bổ sung (lần 2) số 48 ngày 11/9/2018, CQĐT kết luận: “… một trong những nguyên nhân chính gây hậu quả chết người khi chạy lọc thận cho bệnh nhân tại Đơn nguyên lọc máu – Bệnh viện Đa khoa tỉnh Hòa Bình chính là tình trạng bố trí nhân lực không đầy đủ và cần thiết”.
– Tại trang 31 củaBản KLĐT vụ án hình sự đề nghị truy tố số 64/KLĐT-CSĐT-PC02 ngày 25/11/2018, CQĐT tiếp tục kết luận nguyên nhân “tình trạng bố trí nhân lực không đầy đủ và cần thiết để lọc thận đảm bảo an toàn cho bệnh nhân của Đơn nguyên lọc máu – Bệnh viện đa khoa tỉnh Hòa Bình, cũng là một yếu tố dẫn đến hậu quả sự cố nêu trên”.
Như vậy, về công tác tổ chức nhân sự thừa/thiếu tại đơn nguyên thận nhân tạo, hoàn toàn không thuộc thẩm quyền và liên quan đến trách nhiệm của Hoàng Công Lương đối với nguyên nhân bố trí nhân lực không đầy đủ và cần thiết tại đơn nguyên TNT Bệnh viện đa khoa tỉnh Hòa Bình.
– Tại Bản KLĐT vụ án hình sự đề nghị truy tố số 64/KLĐT-CSĐT-PC02 ngày 25/11/2018, CQĐT kết luận về nguyên nhân và điều kiện phạm tội: từ trang 16 – 21 của bản KLĐT thuộc hành vi thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng của các bị cáo khác trong vụ án, chúng tôi xin không đề cập. Tuy nhiên, những sai phạm này của các bị cáo không liên quan đến chức năng, nhiệm vụ của bác sĩ điều trị của Hoàng Công Lương và Lương cũng không là nguyên nhân để các bị cáo khác có hành vi thiếu trách nhiệm trong vụ án.
Đặc biệt, tại KLĐT lần này, một trong các nguyên nhân nữa được kết luận là “đồng hồ đo độ dẫn điện có sai số lớn sẽ không báo chính xác nước RO đảm bảo an toàn cho sử dụng”. Vấn đề này, chúng tôi nhận thấy Kết luận giám định số 2730+2777/C54-P6 ngày 26/6/2017, Viện khoa học hình sự đã kết luận: “đồng hồ hiển thị độ dẫn điện trên hệ thống lọc RO2 có sai số quá lớn, không bảo đảm để sử dụng”(BL 528). Tại phiên tòa, không có giám định viên giám định máy móc thiết bị để làm rõ. Song trên thực tế, với nhiệm vụ chức năng của bác sĩ điều trị, Hoàng Công Lương không có trách nhiệm và không liên quan đến trách nhiệm bảo đảm sử dụng của đồng hồ đo độ dẫn điện. Hành vi ra y lệnh của BS Lương là trên cơ sở sau thăm khám, người bệnh đủ điều kiện chạy thận và đồng hồ báo chỉ số an toàn trong giới hạn cho phép. Do vậy, nếu nguyên nhân do sai số đồng hồ đo độ dẫn điện không bảo đảm thì càng chứng minh sự vô can của Hoàng Công Lương. Vấn đề này HĐXX cần đặc biệt lưu ý để xem xét, giải quyết vụ án bảo đảm khách quan, toàn diện.
Tuy nhiên, tại công văn số 95/CSĐT-PC45 ngày 09/01/2018 của CQĐT gửi Sở Y tế tỉnh Hòa Bình đã khẳng định: “Về kết quả giám định đối với các trang thiết bị, vật tư phục vụ chạy thận đều đảm bảo chất lượng theo hợp đồng và tiêu chuẩn kỹ thuật quy định” (BL 1502). Kết luận này của CQĐT đang mâu thuẫn với Kết luận giám định 2730+2777/C54-P6 ngày 26/6/2017 nêu trên của Viện KHHS vì không chỉ ra có chiếc đồng hồ đo độ dẫn điện bị sai số, mặc dù CQĐT đã biết dược bản kết luận giám điịnh trong đó xác định tình trạng của chiếc đồng hồ. Chúng tôi thấy rằng, tại phiên tòa những ngày qua không có giám định viên nên không có thông tin chính xác về hoạt động giám định chứng minh được đồng hồ sai số vì lý do gì, trách nhiệm thuộc về ai nên vấn đề này chưa được làm rõ, gây bất lợi cho tất cả các bị cáo nói chung, đặc biệt trong đó có Hoàng Công Lương – người hoàn toàn không liên quan đến nhiệm vụ về trang thiết bị.
Tại Cáo trạng số 01/CT-VKS-P2 ngày 05/12/2018 của VKSND tỉnh Hòa Bình còn kết luận những sơ hở, thiếu sót trong công tác quản lý Nhà nước đối với hoạt động lọc máu chu kỳ thận nhân tạo.
Theo đó, vi phạm của Bộ Y tế được kết luận như sau:
+ Bộ Y tế chưa ban hành hướng dẫn quy trình kỹ thuật thận nhân tạo đầy đủ để áp dụng trong thực tiễn, không có quy trình kiểm soát và bảo đảm chất lượng nước RO (chỉ đến ngày 13/4/2018 Bộ Y tế mới ban hành Quyết định 2482 hướng dẫn quy trình kỹ thuật thận nhân tạo với 52 quy trình kỹ thuật thận nhân tạo trong đó có 07 quy trình liên quan đến nước RO).
+ Bộ Y tế chưa có văn bản nào hướng dẫn hoặc quy định cụ thể về chủ thể nào đủ điều kiện, tiêu chuẩn để sửa chữa. Bảo dưỡng thay thế hệ thống nước RO dùng cho chạy thận nhân tạo.
Như vậy việc để Bùi Mạnh Quốc sửa chữa, bảo dưỡng nhiều năm ở BV ĐK Hòa Bình với bí quyết nghề nghiệp không cho Cty Thiên Sơn biết theo công thức có được từ Cty Minh Hoàng trong việc tạo ra hỗn hợp acid HF+HCL+Citric chính là do không có quy định về chủ thể sửa chữa, điều kiện để được thực hiện dịch vụ sửa chữa hệ thống RO. Do đó, không thể buộc Hoàng Công Lương phải đóng vai là cánh cửa chốt chặn cuối cùng khi mà việc sử dụng hỗn hợp axit không được phép dùng trong y tế còn là bí mật kinh doanh, ngay Cty Thiên Sơn cũng không biết thì làm sao đòi hỏi Hoàng Công Lương phải biết để mà chốt chặn nguồn nước nguy hiểm có hóa chất không được phép dùng trong khử khuẩn y tế.
+ Bộ Y tế thiếu quy định cần thiết để quản lý đầy đủ, chặt chẽ hoạt động liên kết đặt máy chạy thận nhân tạo giữa Bệnh viện và Nhà sản xuất, cung ứng cũng như việc thành lập, tổ chức và hoạt động của các đơn vị thực hiện chức năng chữa bệnh suy thận bằng kỹ thuật thận nhân tạo.
Thiết nghĩ, hoạt động tự chủ của cơ sở y tế công được liên doanh liên kếttheo quy định tại Thông tư 15, chuyển giao công nghệ cho Bệnh viện tuyến trên cho tuyến dưới theo đề án 1816…đều là chủ trương triển khai của Bộ y tế, nếu có khiếm khuyết gì thì đó trước tiên là trách nhiệm của Bộ Y tế – cơ quan quản lý Nhà nước trong lĩnh vực y tế, chưa thể coi đó là trách nhiệm của cơ sở y tế công lập hay nhà thầu hợp tác khi họ thực hiện các chủ trương, đường lối đã có.
+ Bộ Y tế có dấu hiệu buông lỏng quản lý Nhà nước về kiểm soát chất lượng nước dùng để lọc máu nhân tạo nhằm bảo đảm an toàn cho người bệnh. Đây được xác định là thiếu sót, sơ hở nghiêm trọng, là điều kiện góp phần dẫn đến sự cố y khoa đặc biệt nghiêm trọng ngày 29/5/2017 tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Hòa Bình.
Tham gia tố tụng trong vụ án, chúng tôi nhận thấy việc thực hiện đề án 1816 Bệnh viện tuyến trên chuyển giao công nghệ kỹ thuật thận nhân tạo cho bệnh viện cấp dưới nhưng không chuyển giao về quy trình vận hành, sửa chữa, bão duwnxg hệ thóng RO, không chuyển giao quy trình kiểm soát chất lượng nước RO thì không thể đảm bảo an toàn cho dịch vụ kỹ thuật thận nhân tạo được. Thực tế chứng minh, cho đến tháng 4/2018 (sau 11 tháng xảy ra sự cố này) thì Bộ Y tế mới ban hành đầy đủ 52 quy trình kỹ thuật thận nhân tạo, trong đó lần đầu tiền cho ra đời 07 quy trình về quản lý chất lượng nước RO. Đây rõ ràng không phải là câu chuyện trách nhiệm của Hoàng Công Lương hay bất kỳ bị cáo nào trong vụ án.
Ngoài ra, đối với Bộ Y tế, Sở Y tế tỉnh Hòa Bình và Bệnh viện đa khoa tỉnh Hòa Bình thì cơ quan truy tố đều kết luận là các cơ quan này chưa có hoạt động kiểm tra, thanh tra thường xuyên, chuyên sâu về hoạt động lọc máu chu kỳ tại Đơn nguyên lọc máu của BVĐK tỉnh Hòa Bình, nên VKS kiến nghị khắc phục sở hở, thiếu sót trong công tác quản lý Nhà nước.
Tại phiên tòa chiều ngày 14/01/2019, BC Trương Quý Dương khai hàng năm Sở Y tế kiểm tra toàn diện, kết quả thanh tra kiểm tra nếu có khuyến cáo chuyên môn, vấn đề đảm bảo an toàn cho người bệnh là phải khắc phục ngay. Tuy nhiên, kết quả thanh tra, kiểm tra không khuyến cáo hay chỉ ra vấn đề gì về chuyên môn, nghiệp vụ nói chung cũng như kỹ thuật TNT nói riêng.
Tại phiên tòa chiều ngày 16/01/2019, Đại diện Sở Y tế đã khẳng định hàng năm 02 lần kiểm tra định kỳ, kiểm tra đột xuất và riêng năm 2014 có thực hiện thanh tra hoạt động kỹ thuật thận nhân tạo tại BVĐK tỉnh Hòa Bình. Tuy nhiên, đối chiếu trong kết luận thanh tra này, không thấy Sở Y tế chỉ ra những thiếu sót, sai phạm gì. Do đó, việc để cho BVĐK tỉnh Hòa Bình hoạt động thiếu nguồn nhân lực cần thiết cho hoạt động lọc máu là các kỹ sư/kỹ thuật viên lâm sàng trong đơn nguyên TNT có phần trách nhiệm quản lý nhà nước của cơ quan cấp Sở trên địa bàn tỉnh.
Quan điểm của luật sư chúng tôi cho rằng việc buông lỏng quản lý Nhà nước, dẫn đến hệ lụy sơ hở, thiếu sót trong công vụ thuộc chức năng, nhiệm vụ quản lý Nhà nước của mỗi cơ quan trên đã góp phần dẫn đến sự cố y khoa. Nếu không xem xét toàn diện, công tâm, khách quan về trách nhiệm của những người thi hành công vụ quản lý Nhà nước ngay trong vụ án, thì bắt buộc phải xem xét nhân văn về trách nhiệm cho các bị cáo trong vụ án này bởi lỗi của họ phát sinh do điều kiện quản lý Nhà nước có phần “vô trách nhiệm”. Vấn đề quản lý Nhà nước cũng cần được xem xét cá thể trách nhiệm cá nhân thực thi công tác quản lý liên quan đến ban hành chính sách, quy định, quy trình an toàn cho dịch vụ lọc thận nhân tạo, an toàn cho người lọc máu; liên quan đến công tác thanh kiểm tra cơ sở khám chữa bệnh… Quy định trách nhiệm quản lý Nhà nước thuộc cơ quan, tổ chức nhưng thực hiện quản lý Nhà nước ra sao lại là trách nhiệm cá nhân công chức/viên chức trong cơ quan quản lý Nhà nước được giao nhiệm vụ. Nếu HĐXX chỉ dừng lại ở kiến nghị phòng ngừa sai phạm là chưa công bằng với các bị cáo trong vụ án, trái với nguyên tắc cơ bản quy định tại Điều 9 BLTTHS 2015 về “bảo đảm quyền bình đẳng trước pháp luật” cũng như nguyên tắc xử lý tội phạm quy định tại Điều 3 BLHS 1999.
Trong vụ án này, còn một vấn đề cần làm rõ khi xét xử các bị cáo – đó là việc chuyển giao công nghệ kỹ thuật thận nhân tạo của Bệnh viện Bạch Mai cho BVĐK tỉnh Hòa Bình có những thiếu khuyết dẫn đến hoạt động của đơn nguyên TNT không đáp ứng được điều kiện nguồn nhân lực.
Mặc dù các CQĐT và truy tố không chỉ ra lỗi thiếu khuyết của đơn vị chuyển giao công nghệ cho BVĐK tỉnh Hòa Bình tại Kết luận điều tra hay Cáo trạng. Tuy nhiên, qua phiên tòa, tại phần xét hỏi của HĐXX đã làm rõ có một phần trách nhiệm của Bệnh viện Bạch Mai – đơn vị chuyển giao công nghệ kỹ thuật TNT cho BVĐK tỉnh Hòa Bình. Cụ thể:
Chiều 14/1/2019, HĐXX có thẩm vấn đối với bị cáo lãnh đạo BVĐK tỉnh Hòa Bình thì kết quả thẩm vấn xác định việc chuyển giao theo 05 Hợp đồng giao kết giữa 02 bên vào tháng 3/2010 và thanh lý vào tháng 6/2010. Trong các HĐ chuyển giao chỉ thể hiện chuyển giao 05 kỹ thuật, không có chuyển giao về các nội dung khác như quy trình liên quan đến vận hành, sửa chữa hệ thống RO; Quy trình quản lý chất lượng nước RO sau sửa chữa…
Như vậy, ngay từ khâu chuyển giao công nghệ kỹ thuật thận nhân tạo của BV Bạch Mai là bệnh viện tuyến trên cho BVĐK tỉnh Hòa Bình đã có thiếu sót khi không chỉ ra, khuyến cáo những điều kiện cần thiết về nguồn nhân lực để phục vụ hoạt động lọc máu chu kỳ cho bệnh viện tuyến dưới. Do đó, khi tập huấn cả 05 kỹ thuật TNT chuyển giao không có thành phần nào là kỹ sư/kỹ thuật viên lọc máu; đối tượng tập huấn chuyển giao chỉ có bác sĩ, điều dưỡng. Điều đó, đồng nghĩa với việc BV Bạch Mai chuyển giao công nghệ không đáp ứng đầy đủ yêu cầu, điều kiện hoạt động an toàn của Khoa lọc máu tại Quy chế Bệnh viện 1997.
Việc này thực hiện theo đề án 1816 chỉ là chuyển giao khung chương trình chuyển giao kỹ thuật TNT, không có chuyển giao hướng dẫn những vấn đề về quy trình sửa chữa bảo dưỡng trang thiết bị, quy trình quản lý chất lượng nước RO dùng cho lọc máu là nhưng điều kiện để bảo đảm hoạt động an toàn cho lọc máu. Đây là nguyên nhân cần được HĐXX xem xét về tính lỗi, tính không phù hợp của Đề án 1816 dẫn đến việc không bảo đảm an toàn cho người bệnh lọc máu. Vấn đề này chưa được đánh giá, xem xét trong suốt quả trình giải quyết vụ án từ khi khởi tố vụ án cho đến phiên tòa này HĐXX mới có các câu hỏi hết sức trọng tâm liên quan đến việc chuyển giao công nghệ từ Bệnh viện Bạch Mai được HĐXX nêu ra nên cần được đánh giá và cân nhắc.
Những vấn đề rất lớn lao trên đây đâu có liên quan, liên đới gì đến chức năng, nhiệm của của bác sĩ điều trị Hoàng Công Lương cơ chứ?
Sau sự cố này, chúng ta không thể quan liêu, không nên né tránh, không thể không xem xét lỗi hệ thống trong công tác quản lý Nhà nước nếu còn muốn hướng đến mục tiêu phục vụ an toàn cho người bệnh. Cần coi đó là bài học kinh nghiệm sâu sắc trong hoạt động ngành y – nơi mà chúng ta đặt trọn niềm tin khi ốm đau, bệnh tật…
Bài 5: Những ám ảnh phía sau lời luận tội
LS Trần Hồng Phúc
30/01/2019
30-1-2019
Tiengdan
Trong lời luận tội tại phiên tòa xét xử vụ án sự cố chạy thận nhân tạo những ngày qua, có nhiều vấn đề ám ảnh chúng tôi về tính thực, hư, chính xác của lời luận tội cho đến tận bây giờ. Những nội dung này là luận điểm vững chắc của cơ quan truy tố dùng để buộc tội đối với bác sĩ Lương, song hoàn toàn không thuyết phục nên đây là lý do khiến tôi viết tiếp bài này.
KSV xác định rằng theo quy trình kỹ thuật nội khoa chuyên ngành thận tiết niệu ban hành kèm theo Quyết định số 4590 từ nam 2000 của Bộ Y tế quy định bác sĩ lọc máu chu kỳ phải được đào tạo về kỹ thuật. Y lệnh của bác sĩ Nguễn Mạnh Linh và Phạm Thị Huyền phải có chữ ký của bác sĩ Lương xác nhận mới có giá trị chạy thận…Do vậy việc y lệnh và ký xác nhận y lệnh của Hoàng Công Lương có tính quyết định trong việc kết nối máy chạy thận cho 18 bệnh nhân ngày 29/5/2017.
Tuy nhiên, ngay tại phiên tòa chiều 18/01/219, Tiến sĩ – bác sĩ Nguyễn Hữu Dũng (Trưởng Khoa thận nhân tạo – Bệnh viện Bạch Mai) đã khẳng định Quy chế Khoa lọc máu quy định tại Quy chế Bệnh viện từ năm 1997 đến nay đã có phần lạc hậu, việc chạy thận nhân tạo liên tục thực hiện theo các quy trình mới do Bộ Y tế ban hành. Như vậy, chúng tôi nhận thấy việc đại diện VKS áp dụng quy trình kỹ thuật nội khoa chuyên ngành thận tiết niệu ban hành kèm theo Quyết định 4590 vào năm 2000 để buộc tội Hoàng Công Lương do quy định “Bác sĩ lọc máu chu kỳ phải được đào tạo về kỹ thuật” là không phù hợp vì tại thời điểm xảy ra sự cố ngày 29/5/2017, đang áp dụng theo quy trình quy định tại QĐ 3592 ngày 11/9/2014 của Bộ Y tế. Mặt khác, nếu cơ quan truy tố cáo buộc Hoàng Công Lương việc ký xác nhận y lệnh cho bác sĩ Linh và bác sĩ Huyền có tính quyết định, thì như vậy chúng tôi cũng có thể đưa ra lập luận rằng nếu các bác sĩ này không thăm khám bệnh nhân, không đề nghị y lệnh, cũng như điều dưỡng viên Điệp không thông báo hệ thốn RO2 đã sửa chữa xong, có thể hoạt động bình thường; điều dưỡng viên Hậu không khởi động test máy và thông báo chỉ số đồng hồ đo độ dẫn diện trong giới hạn an toàn thì Hoàng Công Lương không ra y lệnh, và như vậy cũng không có hậu quả xảy ra. Trách nhiệm của các bác sĩ được đánh giá không sai phạm, trách nhiệm của điều dưỡng không phải xử lý thì Hoàng Công Lương đương nhiên không phạm tội hình sự được.
VKS cũng luận tội rằng qua lời khai của ông Hoàng Đình Khiếu, điều dưỡng viên Nguyễn Thu Hằng và 12 điều dưỡng đơn nguyên lọc máu và đơn nguyên HSTC trong giai đoạn điều tra bổ sung cho thấy Hoàng Công Lương được Hoàng Đình Khiếu phân công nhiệm vụ phụ trách chuyên môn điều trị tại đơn nguyên lọc máu.
Về vấn đề này, có lẽ VKS đã thoát ly khỏi những chứng cứ được cơ quan điều tra thu thập như sau:
+ Tại văn bản số 1084/SYT-NVY ngày 18/6/2018 của Sở Y tế Hoà Bình trả lời cơ quan điều tra đã khẳng định:
“- Tại khoản 1,2 Điều 1 Nghị định số 109/2016/NĐ-CP ngày 01/7/2016 quy định cấp chứng chỉ hành nghề đối với người hành nghề và cấp giấy phép hoạt động đối với cơ sở khám bệnh, chữa bệnh quy định: 1. Người hành nghề chỉ được làm người chịu trách nhiệm chuyên môn kỹ thuật của một số cơ sở khám bệnh, chữa bệnh; 2. Người hành nghề chỉ được đăng ký làm người phụ trách một khoa của một cơ sở khám bệnh, chữa bệnh.
– Theo nội dung quy định tại Phần II Quy chế Bệnh viện ban hành kèm theo Quyết định 1895/1997/BYT-QĐ ngày 19/9/1997 đã quy định về quy chế nhiệm vụ,quyền hạn, chức trách cá nhân của bác sĩ điều trị.
Theo nội dung của 02 văn bản nêu trên không có quy định về trách nhiệm của bác sĩ được giao phụ trách chuyên môn bác sĩ điều trị.”
+ Điều này cũng phù hợp với ý kiến của ông Hoàng Đình Khiếu tại Biên bản ghi lời khai ngày 19/6/2018: “Tôi phân công bác sĩ Lương phụ trách chuyên môn điều trị vì tôi là Trưởng khoa, chứ chưa có văn bản pháp luật nào quy định bác sĩ phụ trách chuyên môn điều trị” (BL 9267)
VKS luận tội cho rằng, Hoàng Công Lương phải biết tầm quan trọng nước RO dùng trong lọc máu sau tẩy rửa hệ thống đường ống phải có xét nghiệm hóa chất tồn dư, là điều kiện đảm bảo chất lượng nước bởi căn cứ Lương là người ký Biên bản kiểm tra xác định tình trạng sửa chữa hệ thống RO2 và ký thừa lệnh Trưởng khoa thể hiện rõ là tẩy rửa màng RO, hệ thống đường ống tuần hoàn.
Vấn đề này, tại bài viết thứ hai về những cứ “giả mạo” buộc tội Hoàng Công Lương, chúng tôi đã chỉ ra không có Biên bản kiểm tra tình trạng thiết bị hệ thống RO2, không hề có đề xuất sửa chữa RO2…mà tất cả là tạo lập, giả mạo từ giấy tờ phục vụ cho sửa chữa hệ thống RO1 nào đó. Chữ ký thừa lệnh Trưởng khoa của Hoàng Công Lương là sửa chữa hệ thống RO1 trước đây, không phải cho hệ thống RO2 vào ngày 28/5/2017. Còn vấn đề xét nghiệm tồn dư hóa chất là bắt buộc, nhưng VKS nghĩ sao khi biết rằng acid HF và HCL mà Bùi Mạnh Quốc dùng để tẩy rửa màng RO không có que thử hay thanh thử cho hóa chất này (không dùng trong khử khuẩn y tế) thì làm sao xét nghiệm nhanh tồn dư hóa chất?
Tiếp theo, VKS cũng luận tội buộc Lương căn cứ vào quy trình lọc máu chu kỳ bằng kỹ thuật thận nhân tạo của Bộ Y tế và của BVĐK tỉnh Hòa Bình có quy định mức kiểm tra máy không còn chất sát trùng…Với trình độ chuyên môn mà Lương được đào tạo buộc Bị cáo phải biết tầm quan trọng của nước RO, phải biết trước khi chạy máy phải kiểm tra không còn chất sát trùng trước, trong và sau khi lọc máu…
Về điểm này, chúng tôi nhận thấy có sự nhầm lẫn về chuyên môn của cơ quan truy tố vì quy định các bước tiến hành trong đó có chuẩn bị, khởi động máy tại quy trình lọc máu chu kỳ bằng kỹ thuật TNT ban hành kèm theo Quyết định số 3592/QĐ-BYT ngày 11/9/2014 của Bộ trưởng Bộ Y tế có yêu cầu phải kiểm tra máy thận, lưu lượng 500ml/phút, không còn chất sát trùng…thì đây là công việc của điều dưỡng viên, không phải của bác sĩ điều trị. Hơn nữa, việc kiểm tra không còn chất sát trùng cần hiểu rằng thông thường người ta sử dụng peracitic để sát trùng, việc làm này vô cùng đơn giản vì máy thận tự động báo và chất sát trùng phải kiểm tra này là chất sát trùng làm sạch đường ống bên trong máy thận, không liên quan gì đến hệ thống RO cấp nước cho máy thận. Chất sát trùng dùng cho đường ống máy thận không phải là chất acid đã dùng sực rửa hệ thống RO. Cơ quan truy tố cần nghiêm túc nghiên cứu và nhìn nhận lại việc buộc tội của mình vì tôi cho rằng có sự sai lầm về kiến thức khi buộc tội.
VKS luận tội Hoàng Công Lương là người ra y lệnh, có vai trò là cánh cửa chốt chặn cuối cùng để nguồn nước không thể đi vào người bệnh nhân, gây hậu quả.
Chúng tôi thấy rằng ép lên Lương trách nhiệm của “cánh cửa chốt chặn” cuối cùng là không phù hợp với thực tế diễn biến hành vi và sự thật vụ án. Bởi lẽ:
+ Ngay vào ngày xảy ra sự cố 29/5/2017, vào hồi 22h30 Sơn đã cho lời khai tại Cơ quan điều tra: “Đến ngày 29/5/2017 tôi đi kiểm tra thiết bị máy thì có phát hiện độ dẫn điện đạt mức 8 (là mức an toàn). Sau đó, tôi có đi đến các buồng số 1, số 2 thấy các máy chạy thận đã được test qua và đang tiến hành lắp, chuẩn bị máy chạy thận cho bệnh nhân” (BL 859). Như vậy, tại thời điểm sáng 29/5/2017 khi Sơn đi kiểm tra thì đơn nguyên TNT mới đang chuẩn bị máy chạy thận cho người bệnh, chưa thực hiện lọc máu chu kỳ kỹ thuật TNT. Nếu Sơn biết nhiệm vụ còn phải lấy mẫu nước RO đi xét nghiệm, chưa thể tiến hành chạy thận thì Sơn phải yêu cầu đơn nguyên và ngăn chặn các điều dưỡng dừng test, tiến hành lắp máy cho người bệnh. Đây là cánh cửa chốt chặn trong tay Sơn sau ngay cả khi đã có hay chưa có y lệnh của Hoàng Công Lương.
+ Theo lời khai của Bùi Mạnh Quốc, Trần Văn Sơn và điều dưỡng Nguyễn Thu Hằng thì đầu giờ sáng, lúc bắt đầu chạy thận cho một số bệnh nhân đầu tiên, Sơn và Quốc đã có mặt tại khoa gặp Hằng và nói về việc lấy mẫu nước đi xét nghiệm nhưng sau đó hẹn đến trưa quay lại lấy. Điều này chứng minh, họ đã đồng ý để cho đơn nguyên TNT thực hiện lọc máu cho các bệnh nhân khi chưa cần lấy mẫu nước xét nghiệm. Nếu họ cho rằng phải có kết quả xét nghiệm mẫu nước, mới cho hoạt động thì vì sao lại không yêu cầu điều dưỡng Hằng cho dừng ngay chạy thận vào đầu giờ sáng mà mặc nhiên đồng ý với nhau đến trưa mới lẫy mẫu nước mang đi xét nghiệm?
+ Còn một thực tế nữa, hệ thống RO2 sửa chữa, bảo dưỡng xong nếu cần lấy mẫu nước xét nghiệm thì có thể lấy mẫu nước ở ngay sau màng RO và sau tank RO2, không cần dừng chạy thận hay chờ hết ca lọc mới có thể lấy mẫu nước RO; chỉ trong trường hợp lấy mẫu nước để xét nghiệm endotoxin đối với hệ thống HDFonline (tức lấy qua hệ thống RO mini) mới phải dừng chạy thận khi cần lấy mẫu nước. Do vậy, việc Sơn và Quốc đồng ý để chờ lấy mẫu nước không phải là nhằm xét nghiệm cho chất lượng nước RO2 sau sửa chữa, bảo dưỡng.
+ Nếu Sơn và Quốc thông báo cho Hoàng Công Lương việc cần lấy mẫu nước xét nghiệm mới cho chạy thận và nếu điều dưỡng Nguyễn Thu Hằng thông báo cho Hoàng Công Lương việc Sơn và Quốc xuống lấy mẫu nước đầu giờ sáng nhưng thống nhất để đến trưa …mà Lương vẫn ra y lệnh hoặc đã ra y lệnh khi biết các thông tin mà không y lệnh dừng lọc máu thì mới có cơ sở để quy buộc phần nào trách nhiệm thiếu sót của Lương!
Chỉ với những tình tiết khách quan liệt kê ở trên, cũng đủ thấy phía sau y lệnh của Hoàng Công Lương còn nhiều các cơ hội khác để ngăn chặn thảm họa của những người có trách nhiệm với công việc được giao, đó mới đúng là cánh cửa cốt chặn cuối cùng không để hậu quả ngày 29/5/2017 xảy ra nhưng không ai làm cả; tuyệt nhiên không là công việc và trách nhiệm của Hoàng Công Lương, cớ sao buộc tội bác sĩ này?
(Bài 6: Hệ thống RO – thiết bị y tế hay thiết bị thông thường?)


Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét