Chủ Nhật, 18 tháng 7, 2021

Covid-19: Việt Nam ‘‘phong tỏa’’ thêm 16 tỉnh thành và nỗi lo thiếu thực phẩm

Covid-19: Việt Nam ‘‘phong tỏa’’ thêm 16 tỉnh thành và nỗi lo thiếu thực phẩm
Trọng Thành
Đăng ngày: 18/07/2021 - 20:00
RFI

Nhân viên y tế đi thu gom các mẫu xét nghiệm Covid-19 tại thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam. Ảnh chụp ngày 09/07/2021. AFP - HUU KHOA

« Giãn cách xã hội » theo Chỉ thị 16 sẽ có hiệu lực kể từ ngày mai 19/07/2021, trong vòng 14 ngày, tại 16 tỉnh thành : Cần Thơ, Bình Phước, Tây Ninh, Bà Rịa - Vũng Tàu, Tiền Giang, Long An, Vĩnh Long, Đồng Tháp, Bến Tre, Hậu Giang, An Giang, Bạc Liêu, Sóc Trăng, Trà Vinh, Cà Mau và Kiên Giang. Cũng kể từ ngày mai, tất cả đường bay chở khách đi và đến các tỉnh, thành phố phía nam sẽ bị đình chỉ. Chính sách siết chặt phòng dịch, với nhóm biện pháp ở mức cao nhất này, có mục tiêu ưu tiên trước hết là bảo vệ tính mạng của người dân và để hệ thống y tế địa phương không bị quá tải.

Nhiều tín hiệu cho thấy hệ thống y tế địa phương đang lâm vào tình trạng này. Hôm 17/07, lần đầu tiên một lãnh đạo thành phố thừa nhận nhiều bệnh nhân Covid trở nặng không được bệnh viện tiếp nhận khiến bệnh tình nghiêm trọng hơn, và thậm chí dẫn đến tử vong. Tuy nhiên, một vấn đề cấp bách hàng đầu khác cũng được chính phủ Việt Nam nêu ra là phải bảo đảm các nguồn cung ứng thực phẩm cho dân cư các khu vực bị phong tỏa, trong bối cảnh có nhiều khả năng các biện pháp siết chặt hiện nay có thể sẽ còn kéo dài thêm nhiều tuần lễ nữa.

Việc đại đa số các chợ truyền thống tại thành phố HCM bị ngưng hoạt động (46 trên 237 chợ truyền thống còn hoạt động, tính đến ngày 17/07, theo số liệu của chính quyền), hàng hóa thiết yếu vào các khu vực bị phong tỏa gặp trở ngại, khiến rất nhiều người dân gặp khó trong việc có được nhu yếu phẩm tối thiểu cho cuộc sống hàng ngày. Nhiều người nêu hiện tượng người dân phải mua bán lén lút bán thực phẩm, vì sợ chính quyền địa phương bắt phạt với lý do vi phạm quy định phòng dịch.

Chính phủ Việt Nam hôm 17/07 một lần nữa khẳng định cần « tạo cơ chế » để bảo đảm « lưu thông, phân phối an toàn. Không mất cảnh giác nhưng không thể để ách tắc trong lưu thông hàng hóa phục vụ đời sống người dân và sản xuất ». Với việc thêm đồng loạt 16 địa phương nữa cùng áp dụng Chỉ thị 16, chính quyền thừa nhận việc thu hoạch, vận chuyển nông sản, thực phẩm về TP HCM vốn đã khó khăn sẽ còn khó khăn hơn trong những ngày tới. Phó giám đốc sở Công Thương TP HCM, ông Nguyễn Nguyên Phương, cho biết thành phố đang thiếu khoảng 1.000 tấn nông sản thực phẩm. Theo nhiều nhà quan sát, tình trạng khủng hoảng trong cung ứng thực phẩm hiện nay có nguyên nhân chính là chính quyền thiếu một lộ trình chuẩn bị để vừa đối phó với dịch bệnh, vừa đảm bảo cuộc sống của người dân.

Nỗi khổ phải mua bán lén lút

Trả lời RFI tiếng Việt, chị Minh, một cư dân quận 10 TP HCM, rất lo ngại : « Đi chợ rất là khó khăn, có khi là phải mua một cách lén lút, giá cả tăng gấp đôi, có khi gần gấp ba. Thậm chí rau củ không được tươi ngon lắm, nhưng mà cũng phải mua để có cái ăn. Rồi cũng có trường hợp sáng sớm đi chợ người ta len lén bán, mình cũng tranh thủ mình mua. Có khi là giành giựt nhau vì bó rau, đánh nhau ở ngoài chợ. Còn vô siêu thị phải xếp hàng, có khi phải chờ hàng giờ. Mà nhiều người không có thời gian, người ta chấp nhận mua ở ngoài với giá cắt cổ. Bây giờ là giai đoạn phong tỏa, nhiều người không biết họ lấy được nguồn ở đâu, nhưng vừa bán lại vừa phải canh lực lượng công an, trật tự. Những người nội trợ đi mua người ta cũng phải canh, rình như là rình ăn trộm. Chưa bao giờ Sài Gòn phải lâm vào cảnh như thế này. Chán vô cùng ! Ngăn sông cấm chợ như thế này không phải giải pháp hay ! ».

Không thông tin kịp thời về tình trạng thiếu thực phẩm

Về tình hình thực phẩm khó khăn, giáo sư Hoàng Dũng, một nhà hoạt động xã hội sống tại Sài Gòn, ghi nhận về một số thay đổi trong chính sách của chính quyền, theo hướng tích cực, từ ít ngày gần đây. Tuy nhiên, giáo sư Hoàng Dũng không tin là tình hình sớm cải thiện, nhưng cũng hy vọng chính quyền sẽ có thêm biện pháp, đặc biệt cần thông tin kịp thời về những nơi thiếu thực phẩm, cũng như không ngăn cản người dân tổ chức các hoạt động từ thiện, tương tế : 

« Khác biệt giữa việc thực hiện Chỉ thị 16 giữa giai đoạn sau và giai đoạn trước là rất lớn. Khác biệt là : Giai đoạn đầu người ta sợ hãi quá, cho nên có chuyện người bày bán chút thực phẩm trước cửa nhà, người đến mua cũng không phải tụ tập gì đông người lắm, nhưng bị bắt đem về phường. Thậm chí trong video tôi thấy, nhân viên công quyền còn xịt hơi cay vào chủ nhà. Làm rất gay gắt ! Nhưng mà bây giờ, thực tế đã buộc chính quyền phải thay đổi. Chính quyền bây giờ, như ở Sài Gòn, đã cho phép mở lại một vài chợ truyền thống. Trước đây chỉ cho mở siêu thị. Như thế có thể thấy là Nhà nước cũng đã tiếp thu ý kiến của nhiều người dân. Hiện nay, siêu thị chỉ đảm nhận chừng 30% nhu cầu, còn 70% còn lại là ở chợ truyền thống. Một thay đổi khác là việc khai thông nguồn cung cấp rau ở Đà Lạt về Sài Gòn, cái đó làm giá rau ở Sài Gòn ngay tức khắc có giảm đi phần nào.

 Tuy nhiên, tôi nghĩ rằng từ chủ trương của Nhà nước như vậy cho đến việc trên thực tế, thực phẩm của Sài Gòn được giải quyết hay không, khoảng cách còn xa lắm. Không có gì quá ngạc nhiên khi mà có nơi, có khu vực, tình hình thiếu thực phẩm đến mức báo động. Vấn đề chính là thông tin về chuyện này phải nhanh nhạy, và Nhà nước phải tổ chức các đội xung kích đến cứu giúp kịp thời.

Mặt khác cần mở rộng việc khuyến khích người dân tự cứu. Thực tế là những ngày đầu, những nhóm như thế này hoạt động rất khó khăn. Tôi biết là có những chỗ cho không cơm từ thiện, những quán cơm ‘‘0 đồng’’ phải đóng cửa, vì địa phương nói là để phòng dịch. Nhưng càng gần đến thời điểm này, thì chuyện đó càng được mở rộng. Tôi thấy Nhà nước cũng rút kinh nghiệm rồi đó. Tôi biết có nhiều nhóm hoạt động rất tốt, mà Nhà nước ủng hộ. Thật ra không có Nhà nước nào làm hết mọi chuyện được, mà nếu như vậy thì phải tin vào truyền thống tương thân tương ái của người dân. Khuyến khích người dân cứu nhau. Mà dân nào chứ dân Sài Gòn họ cứu nhau nhiều lắm ».

Những người lao động « vỉa hè »

Thách thức trong những ngày sắp tới với Sài Gòn, và nhiều địa phương bị phong tỏa khác, không chỉ là nguồn cung ứng thực phẩm, mà còn là khả năng tài chính eo hẹp của hàng triệu người dân rơi vào tình trạng thất nghiệp. Theo khảo sát của giáo sư Annette Kim, Viện Công Nghệ Massachusetts (Hoa Kỳ), « nền kinh tế vỉa hè » (tức các hoạt động buôn bán, dịch vụ « phi chính thức ») mang lại nguồn sống cho ít nhất 30% dân cư thành phố, tức hàng triệu cư dân. Một số nguồn khác đưa ra con số từ 40 % đến 50%.

Trong bối cảnh thất nghiệp kéo dài do phong tỏa, « giãn cách xã hội » này, ai sẽ cứu giúp họ ? Tháng 6 vừa qua, sở Lao Động TP HCM mới chỉ đề xuất hỗ trợ 230.000 người. Báo chí trong nước cho hay : « gói cứu trợ 62.000 tỉ đồng (cho những người gặp khó khăn vì Covid) hơn một năm mới giải ngân được 22%, theo thông báo của bộ Lao Động, Thương Binh và Xã Hội », và riêng với TP HCM, « gói cứu trợ nghìn tỉ phần nhiều vẫn nằm trong nghị quyết ».

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét