Thứ Hai, 9 tháng 5, 2022

VNTB – Chuyến hành hương đến Washington của thủ tướng Việt Nam

VNTB – Chuyến hành hương đến Washington của thủ tướng Việt Nam
Tác giả: David Brown
09.05.2022 6:39
VNThoibao



(VNTB) – Thử nghiệm đối ngoại lớn nhất của Phạm Minh Chính

Thủ tướng Phạm Minh Chính sẽ dẫn đầu đoàn quan chức cấp cao Việt Nam tới Washington vào tuần tới. Trước khi tham gia “Hội nghị thượng đỉnh Á Châu đặc biệt ” vào ngày 12-13/5 của Tổng thống Joe Biden, hậu quả của việc Nga xâm lược Ukraine sẽ rất có thể chi phối các cuộc tham vấn song phương với các đối tác Mỹ.

Chiến tranh của Putin đã làm lung lay một giả định cơ bản về tư thế phòng thủ của Việt Nam: rằng Nga sẽ vẫn là một nhà cung cấp đáng vũ khí cần thiết đáng tin cậy cho Việt Nam để ngăn chặn sự xâm lược của Trung Quốc. Cuộc chiến đã gây ra thiệt hại nghiêm trọng cho mối quan hệ đôi bên cùng có lợi của Nga với Việt Nam.

Mối quan hệ có từ thời Liên Xô viện trợ cho chế độ cộng sản Hà Nội chiến đấu giành độc lập và sau đó để thống nhất đất nước dưới sự cai trị của Cộng sản. Nga vẫn được vinh danh tại Hà Nội là nhà viện trợ kinh tế hào phóng cả chục năm sau chiến tranh khi Việt Nam cố xây dựng một nền kinh tế chỉ huy kiểu Liên Xô. Bây giờ Việt Nam đã tiến nhanh lên trong vài thập niên: sau khi tái định thành công kinh tế của Việt Nam là nền kinh tế “thị trường – xã hội chủ nghĩa” nhưng thận trọng với tham vọng của Trung Quốc, lãnh đạo Việt Nam đã chọn dựa vào Moscow với các hệ thống vũ khí công nghệ cao tương đối rẻ tiền, như tàu chiến, máy bay chiến đấu, tàu ngầm tấn công và tên lửa phòng thủ bờ biển.

“Giấc mơ Trung Hoa” của Tập Cận Bình là cơn ác mộng của Việt Nam, một mối đe dọa mà Hà Nội đã đối phó bằng cách xây dựng năng lực ngăn chặn, tôn trọng và nhấn mạnh lợi ích kinh tế chung. Đó là một chiến lược cổ xưa có hiệu quả khi Trung Quốc có hành động thái quá, và một tập hợp các chính sách đã cho phép Việt Nam hiện đại duy trì một mối quan hệ xây dựng khiêm tốn với quốc gia láng giềng khổng lồ .

Tuy nhiên giờ đây Hà Nội không còn đảm bảo có trong tay một bộ hệ thống vũ khí của Nga. Trong tương lai gần, Việt Nam sẽ gần như không thể mua vũ khí của Moscow mà không vi phạm ‘các biện pháp trừng phạt thứ cấp’. Hà Nội dường như đã hiểu ra điều đó. Phạm Minh Chính được cho là đã đồng ý vào ngày 30 tháng 4 với Fumio Kishida, thủ tướng mới của Nhật Bản, rằng “ở bất kỳ khu vực nào, việc thay đổi hiện trạng bằng vũ lực là không thể chấp nhận được.”

Phạm Minh Chính và các đồng chí của ông ta sẽ phải rất cẩn thận ở Washington. Chú ý là có thông tin về cuộc khủng hoảng Ukraine. Nhiều người đang chỉ đạo cuộc đối đầu ủy nhiệm với Nga lại thiếu đánh giá về lợi ích châu Á-Thái Bình Dương của Mỹ. Để hỗ trợ Ukraine, Việt Nam (vì những lý do chính đáng của mình) đã không hợp tác với những người bạn khác của Mỹ, và điều đó không phù hợp với những người theo chủ nghĩa hướng trọng tâm châu Âu trong chính sách đối ngoại của Mỹ.

Chính sự hiện diện của thủ tướng Việt Nam tại Washington có thể thúc đẩy các ý kiến tiêu cực. Những người đàm phán hăng hái có thể chất vấn tại sao Mỹ không nên trừng phạt Hà Nội vì mua các hệ thống vũ khí của Nga và chỉ trích việc Hà Nội không tham gia các cuộc bỏ phiếu của Liên hợp quốc lên án chiến tranh của Putin.

Phạm Minh Chính được coi là có thể là một người kế nhiệm khả dĩ cho Nguyễn Phú Trọng bất cứ khi nào Tổng Bí Thư 78 tuổi quyết định nghỉ hưu hoặc, cũng có khả năng, một cú đột quỵ khác khiến Trọng không thể tiếp tục công việc. Các cuộc họp ở Washington là phép thử đối ngoại lớn nhất của Phạm Minh Chính cho đến nay; đồng chí và đối thủ của ông ta sẽ theo dõi kỹ lưỡng.

‘Cẩn thận’ không phải là không nói gì. Phạm Minh Chính sẽ khôn ngoan khi thể hiện sự thông cảm thực sự với Ukraine và thất vọng đối với Nga, một người bạn đáng tin cậy trong trước đây của Hà Nội, đã “đi trật đường ray”. Phạm Minh Chính nên thẳng thắn và hối tiếc xác nhận rằng Việt Nam đã dựa vào các hệ thống vũ khí được mua từ Moscow để bảo vệ lợi ích của mình chống lại các phần tử liều lĩnh ở Bắc Kinh. Phạm Minh Chính có thể nói rằng hy vọng Mỹ có thể giúp giải quyết vấn đề này.

Chính quyền Biden tự hào về chủ nghĩa thực tế thực dụng”, nhưng người Mỹ dường như bị ám ảnh với việc giả vờ không liên kết lâu nay của Việt Nam. Bất chấp hợp tác song phương sâu rộng và ngày càng tăng  nhằm làm lu mờ tham vọng của Bắc Kinh ở Biển Đông, họ đã thúc ép Hà Nội nâng cấp quan hệ song phương với Mỹ. Họ nói mối quan hệ phải ‘chiến lược‘, chứ không chỉ là ‘toàn diện’. 

Giả định rằng Bộ Chính trị của Việt Nam đã xử lý những tác động của cuộc chiến của Putin đối với Ukraine, một tuyên bố chung rằng Việt Nam và Mỹ từ nay trở đi là ‘đối tác chiến lược’ sẽ là một điều dễ dàng cho Hà Nội.

Có thể Tổng thống Biden và những người đàm phán khác sẽ thúc giục Việt Nam ngừng mua vũ khí do Nga cung cấp và phục vụ. Đáp lại, Phạm Minh Chính có thể chỉ ra điều hiển nhiên: nếu Washington muốn Hà Nội không mua vũ khí của Nga, thì Hoa Kỳ nên giúp Việt Nam tìm kiếm và tài trợ cho các biện pháp tăng cường năng lực bảo vệ lãnh thổ và chủ quyền như Ukraine.

Ấn Độ cũng phụ thuộc đáng kể vào vũ khí Nga. Có lẽ Mỹ có thể thúc đẩy hợp tác ba bên để đáp ứng nhu cầu bảo trì và giúp cả Việt Nam và Ấn Độ xác định và vượt qua các thách thức mua sắm quốc phòng trong tương lai.

Nếu Washington và Hà Nội đồng ý nâng cấp quan hệ chiến lược cũng như toàn diện, điều quan trọng là cả hai phải hành động phù hợp trong tất cả các lĩnh vực. Việt Nam vẫn là một trong 11 quốc gia mà Mỹ chỉ định là một nền kinh tế phi thị trường ”.” Nhãn quan đó đúng là một phần tư thế kỷ trước nhưng bây giờ là vô lý; Việt Nam nên bị hủy bỏ nền kinh tế phi thị trường.

Về phía Việt Nam, có một khiếu nại thương mại   cần phải điều tra khẩn cấp, là tấm pin mặt trời được cho là được sản xuất tại Trung Quốc và sau đó đánh bóng một chút ở Việt Nam hoặc các khu vực khác của Đông Nam Á, rồi được xuất khẩu sang Mỹ. Nếu đúng — và có vẻ đúng là vậy — những quốc gia thông đồng đó có nguy cơ bị trừng phạt nặng nề. Ở đây một lần nữa, Phạm Minh Chính nên chuẩn bị sẵn. Nếu thực sự các nhà xuất khẩu Việt Nam đã nằm trong số những nhà xuất khẩu liên quan đến các thiết bị cho pin mặt trời do Trung Quốc sản xuất, Việt Nam nên đóng cửa chúng ngay.

David Brown, một nhà ngoại giao Mỹ đã nghỉ hưu, là cộng tác viên lâu năm của Asia Sentinel.

https://www.asiasentinel.com/p/viet-premier-pilgrimage-washington?s=r


 

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét