Thursday, April 25, 2013

Từ thống kê về Việt Nam của Hiệp hội Vàng thế giới: "Rửa" vàng bằng cơ chế ?

Từ thống kê về Việt Nam của Hiệp hội Vàng thế giới: "Rửa" vàng bằng cơ chế ?




Thanh Niên
23-4-13

Bài này đã bị rút xuống
Từ thống kê về Việt Nam của Hiệp hội Vàng thế giới: "Rửa" vàng bằng cơ chế ?
Những bí mật của thị trường vàng Việt Nam đã được "kể" ra từ những con số thống kê của Hiệp hội Vàng thế giới.
http://viet-studies.info/kinhte/RuaVang.htm
Lượng vàng VN nhập khẩu
Hàng tỉ USD nhập vàng lậu ?
Nếu chỉ lấy mức chênh lệch giữa vàng trong nước và thế giới trung bình là 3 triệu đồng/lượng thì với 25,5 tấn vàng nhập lậu, lợi nhuận từ vàng lậu lên cả trăm triệu USD
Theo Hiệp hội Vàng thế giới, chỉ trong hai năm 2011 và 2012, tổng nhu cầu vàng VN đã lên đến gần chục tỉ USD. Trong đó, giá trị vàng nữ trang nhập đã lên đến con số gần 1,3 tỉ USD. Cụ thể, lượng vàng nữ trang VN nhập khẩu năm 2011 là 13 tấn, trị giá 634 triệu USD.
Sang năm 2012, ngoại tệ nhập vàng nữ trang còn nhiều hơn. Quý 1 nhập 5 tấn, trị giá 269 triệu USD, quý 2 nhập 3 tấn, trị giá 156 triệu USD, quý 3 nhập 2,5 tấn trị giá 130 triệu USD và quý 4 là 2 tấn, trị giá 111 triệu USD. Tổng cộng, năm 2012 VN đã nhập 12,5 tấn, trị giá 666 triệu USD. Chỉ tính riêng vàng nữ trang, trong 2 năm qua VN đã bỏ ra gần 1,3 tỉ USD để nhập khẩu. Đáng nói, cho đến nay NHNN chưa cấp phép cho bất cứ đơn vị nào nhập vàng nữ trang và nếu đúng thì số vàng nữ trang với khối lượng lên tới trên 25,5 tấn này là nhập lậu hoàn toàn.
Cũng theo thống kê của Hiệp hội Vàng thế giới, trong 2 năm này số lượng vàng thỏi nhập vào VN còn lớn hơn nhiều. Cụ thể, trong năm 2011 vàng thỏi nhập vào VN tổng cộng là 87,8 tấn, trị giá 4,561 tỉ USD. Năm 2012, con số này cũng không kém với tổng cộng là 75,2 tấn, tương đương trên 4 tỉ USD. Riêng với vàng thỏi, trong năm 2011 và 2012, NHNN cũng không cấp phép công ty nào được nhập loại vàng này. Vì vậy, vàng thỏi chỉ có thể vào thị trường nội địa theo 2 con đường. Thứ nhất là NHNN cho phép các NHTM mua trạng thái nước ngoài và thứ hai là vàng thỏi nhập lậu.
Những con số trên nói lên rằng, vàng lậu đã, đang và sẽ tiếp tục tràn vào VN. Đây cũng chính là nguyên nhân gây biến động tỷ giá trong suốt thời gian qua. Điều này hợp lý và lý giải vì sao cầu ngoại tệ “chính thống” của nền kinh tế mấy năm nay không tăng, dự trữ ngoại tệ tăng mạnh nhưng "sóng tỷ giá" vẫn thỉnh thoảng lại nổi lên. Ngay tại thời điểm này, khi khoảng cách giá vàng trong nước và thế giới bị đẩy cao lên mức kỷ lục, trên 6 triệu đồng/lượng, thì tỷ giá ngoài thị trường tự do lại bị hun nóng một cách đáng ngờ.
Hợp pháp hóa vàng lậu ?
Thị trường vàng như thùng không đáy
Phiên đấu thầu sáng ngày 23.4, 26.000 lượng vàng mà NHNN đem ra đấu thầu đã được 8 đơn vị mua hết. Đây là phiên đầu tiên lượng vàng đưa ra được các đơn vị mua hết. Giá trúng thầu thấp nhất 42,04 triệu đồng/lượng, cao nhất 42,12 triệu đồng/lượng, cao hơn giá sàn mà NHNN đưa ra 41,97 triệu đồng/lượng. Như vậy, qua 10 phiên đấu thầu, NHNN đã đưa ra thị trường 11 tấn vàng nhưng giá vàng miếng SJC vẫn duy trì mức cao hơn giá thế giới khoảng 6 triệu đồng/lượng.
Thanh Xuân
Với những biến động tại thị trường vàng, các chính sách xuất - nhập và cuộc chuyển đổi vàng phi SJC sang SJC trong thời gian qua hé lộ khả năng đã có tình trạng trục lợi chính sách để "rửa" số lượng vàng lậu khổng lồ đã tràn vào VN.
Bởi như phân tích trên, ngoài "chui" vào kênh vàng nữ trang, vàng lậu còn có thể được dập thành vàng miếng giả thương hiệu SJC, vàng nữ trang dưới tên gọi phi SJC. NHNN đã chính thức quản lý việc dập vàng miếng thương hiệu độc quyền SJC nên nếu muốn hợp pháp hóa số vàng lậu chỉ có con đường duy nhất là xuất ra rồi nhập trở lại. Và cũng trùng hợp NHNN "bỗng dưng" (nói bỗng dưng là bởi trước đó, NHNN công bố có khoảng 500 tấn vàng đang nằm trong dân và lên phương án huy động. Với lượng vàng trong dân nhiều như vậy, không có lý do gì để nhập vàng) cho phép tạm xuất vàng phi SJC để tái nhập 11 tấn vàng khối về dập vàng miếng SJC. Sự “trùng hợp” này rất dễ tạo điều kiện cho vàng lậu được đưa vào diện phi SJC, sau đó xin phép xuất ra để nhập vào để hợp thức hóa thành vàng chính ngạch. Hay nói cách khác là "rửa vàng" kiếm lợi khủng. Nếu chỉ lấy mức chênh lệch giữa vàng trong nước và thế giới trung bình là 3 triệu đồng/lượng thì với 25,5 tấn vàng nhập lậu, lợi nhuận từ vàng lậu lên cả trăm triệu USD.
Nhưng mọi chuyện không dừng ở đó. Số vàng lậu nhập vào VN trong 2 năm qua, như thống kê của Hiệp hội Vàng thế giới, là 25,5 tấn (chỉ tính riêng vàng nữ trang). Đợt “tạm xuất, tái nhập” vừa rồi được 11 tấn vàng và đã được NHNN bán hết sau phiên đấu thầu ngày hôm qua. Như vậy, còn khoảng gần 15 tấn vàng lậu vẫn đang "ẩn" trên thị trường chờ cơ hội hợp pháp hóa. Câu hỏi đặt ra là, liệu có xảy ra thêm một cuộc tạm xuất - tái nhập để chuyển thể về vàng miếng SJC một cách chính danh nữa hay không? Câu trả lời vẫn phải chờ, nhưng những biểu hiện của thị trường vàng hiện nay đang cho thấy điều đó hoàn toàn có thể tiếp tục được thực hiện. Cụ thể, chênh lệch giá vàng trong nước và thế giới (lý do lớn nhất để phải bình ổn) đang ở mức kỷ lục, khoảng 6 triệu đồng/lượng, lượng vàng NHNN nhập khẩu trước đó đã bán hết sau 11 phiên đấu thầu... Khả năng tạo những cơn khan hiếm giả gây áp lực xuất - nhập để hợp pháp hóa vàng lậu là rất lớn.
Giá vàng VN trong quá khứ có cao có thấp hơn giá thế giới, nhưng mấy năm trở lại đây luôn cao hơn vàng thế giới rất nhiều. Trong quá khứ, VN có xuất khẩu vàng, nhưng mấy năm gần đây vàng xuất hầu như không có mà vàng nhập thì rất lớn. Đặc biệt, là nhập lậu. Đây là kết quả từ chính sách quản lý thị trường vàng yếu kém, tạo cơ hội cho các đơn vị, giới đầu nậu, giới đầu cơ... thao túng, trục lợi từ ngay trên cơ chế.
Vàng là thủ phạm làm tăng giá USD
Tiến sĩ Cao Sĩ Kiêm, nguyên Thống đốc NHNN cũng khẳng định, diễn biến kinh tế vĩ mô chưa cho thấy áp lực căng thẳng quá lớn về đồng USD. Nhưng vừa qua, sự nóng lên của đồng ngoại tệ này chính do các đầu nậu tranh thủ nhập vàng đế “kiếm lời”. Ở các địa bàn như TP.HCM, Hà Nội nhu cầu tiêu thụ vàng bao giờ cũng rất lớn, với mức chênh lệch giá như vừa qua, dễ hiểu giới buôn lậu vàng chắc chắn đã vào cuộc. Một chuyên gia nhiều kinh nghiệm trên thị trường tài chính cũng nhận định, trong tình hình khó khăn hiện nay, cầu USD cho sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp thực sự chưa cao, trong khi đó nhập siêu quý 1 không quá lớn để gây áp lực lên cán cân thương mại, thì có thể thấy nhiều khả năng vàng chính là thủ phạm khiến USD đã tăng giá so với VND.
Anh Vũ (ghi)

 

Nguyên Hằng


Ngân hàng Nhà nước bác thông tin “rửa” vàng bằng cơ chế

http://dantri.com.vn/su-kien/ngan-hang-nha-nuoc-bac-thong-tin-rua-vang-bang-co-che-723330.htm

(Dân trí) - Theo khẳng định của Ngân hàng Nhà nước, thông tin cho rằng chủ trương tạm xuất, tái nhập vàng là nhằm hợp pháp hóa vàng nhập lậu là hoàn toàn không có căn cứ, cố ý bóp méo chính sách của Nhà nước.

Ngân hàng Nhà nước khẳng định thực hiện công tác
Ngân hàng Nhà nước khẳng định thực hiện công tác quản lý thị trường vàng theo đúng quy định (Ảnh minh họa).
Ngày 24/4, trước thông tin dẫn từ số liệu của Hiệp hội Vàng thế giới về tổng nhu cầu vàng của Việt Nam trong hai năm 2011 và 2012 để phân tích và đưa ra nhận định "hàng tỷ USD nhập lậu vàng" và "các chính sách xuất - nhập và cuộc chuyển đổi vàng phi SJC sang SJC trong thời gian qua hé lộ khả năng đã có tình trạng trục lợi chính sách để "rửa" số lượng vàng lậu khổng lồ đã tràn vào Việt Nam" và "hợp pháp hóa vàng lậu".

Về thông tin trên, trong thông cáo chính thức phát đi chiều 24/4, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cho biết: Theo thông tin chính thức trên trang điện tử của Hội đồng Vàng thế giới (WCG), hàng năm, WCG tổ chức khảo sát tại các quốc gia để gặp gỡ các doanh nghiệp kinh doanh vàng, các chuyên gia để trao đổi, đưa ra các nhận định về nhu cầu vàng của các quốc gia. Trên cơ sở đó, Hội đồng đưa ra con số ước tính về nhu cầu vàng của người tiêu dùng tại các quốc gia, bao gồm nhu cầu vàng trang sức, nhu cầu đầu tư vàng.

Do đó, theo Ngân hàng Nhà nước, số liệu về nhu cầu vàng của Việt Nam nêu trong báo cáo thường niên của WCG là con số dự tính nhu cầu vàng của Việt Nam, hoàn toàn không phải là số liệu về lượng vàng nhập khẩu hàng năm của Việt Nam.

Do vậy, theo khẳng định từ Ngân hàng Nhà nước, việc bài báo sử dụng số liệu về nhu cầu vàng năm 2011, 2012 của người tiêu dùng Việt Nam do WCG ước tính để cho rằng đây là số lượng vàng nhập lậu vào Việt Nam là sự nhầm lẫn nghiêm trọng, làm sai lệch bản chất của số liệu trích dẫn.
Cũng trong thông cáo báo chí này, Ngân hàng Nhà nước có đề cập đến chủ trương tạm nhập, tái xuất mặt hàng vàng. Ngân hàng Nhà nước cho biết, theo Nghị định 24/2012/NĐ-CP ngày 3/4/2012 của Chính phủ về quản lý hoạt động kinh doanh vàng, Nhà nước công nhận quyền nắm giữ, mua, bán tất cả các thương hiệu vàng miếng hợp pháp của người dân, không có sự phân biệt đối xử và không hạn chế lưu thông các thương hiệu vàng miếng khác SJC.
Bên cạnh đó, Nghị định 24 và các quy định khác của pháp luật không có quy định nào bắt buộc phải chuyển đổi các loại vàng miếng khác sang vàng miếng SJC. Để đáp ứng nhu cầu chuyển đổi vàng miếng khác sang vàng SJC của người dân, tổ chức tín dụng và doanh nghiệp, Ngân hàng Nhà nước đã ban hành quy định chặt chẽ để thực hiện việc chuyển đổi vàng miếng.
Tuy nhiên, để đẩy nhanh tiến độ kiểm định chuyển đổi, Ngân hàng Nhà nước đã cho phép thực hiện việc tạm xuất vàng miếng phi SJC và tái nhập vàng nguyên liệu tiêu chuẩn quốc tế với khối lượng xuất khẩu bằng nhập khẩu.
“Việc thực hiện chủ trương này nhằm đẩy nhanh tiến độ kiểm định, gia công vàng miếng phi SJC thành vàng SJC theo đúng quy định của pháp luật và Ngân hàng Nhà nước đã báo cáo Chính phủ trước khi thực hiện. Toàn bộ khối lượng vàng phi SJC tạm xuất là vàng miếng đang được lưu thông hợp pháp trên thị rtường và chủ yếu thuộc quyền sở hữu hợp pháp của người dân đang gửi tại tổ chức tín dụng”, thông cáo báo chí cho hay.
Thông cáo từ Ngân hàng Nhà nước cho biết thêm, quy trình tạm xuất, tái nhập được Ngân hàng Nhà nước tổ chức thực hiện, giám sát chặt chẽ có kiểm tra tồn quỹ trước khi xuất khẩu. Việc tạm xuất, tái nhập đã hoàn thành vào ngày 31/3/2013. Thế nên, thông tin cho rằng, chủ trương tạm xuất, tái nhập này nhằm hợp pháp hóa vàng nhập lậu là hoàn toàn không có căn cứ, cố ý bóp méo chính sách của Nhà nước.
Ngoài ra, thời gian qua, Ngân hàng Nhà nước đã tổ chức bán vàng miếng can thiệp thị trường vàng theo Nghị quyết của Quốc hội, Chính phủ. Ngân hàng Nhà nước khẳng định, nguồn vàng bán can thiệp là của Ngân hàng Nhà nước là dự trữ ngoại hối Nhà nước, không liên quan đến vàng tạm xuất tái nhập.
Nguyễn Hiền

Bộ Công an được đề nghị cùng xử lý thông tin “rửa” vàng

http://vneconomy.vn/2013042411465539P0C6/bo-cong-an-duoc-de-nghi-cung-xu-ly-thong-tin-rua-vang.htm

Ngân hàng Nhà nước đề nghị Bộ Công an phối hợp xử lý thông tin về khả năng có trục lợi chính sách để “rửa” vàng nhập lậu...

Bộ Công an được đề nghị cùng xử lý thông tin “rửa” vàng
Công văn Ngân hàng Nhà nước gửi Bộ Công an đề nghị “phối hợp xử lý”.

Ngày 24/4, Ngân hàng Nhà nước đã có Công văn số 2842/NHNN-QLNH gửi Tổng cục An ninh II - Bộ Công an, “về việc báo Thanh Niên đăng tin sai lệch về chính sách quản lý thị trường vàng”.

Công văn trên cho biết, ngày 24/4/2013, báo Thanh Niên có đăng bài báo “Từ thống kê về Việt Nam của Hiệp hội Vàng Thế giới: “Rửa” vàng bằng cơ chế?”. Bài báo dẫn số liệu của “Hiệp hội Vàng Thế giới” về tổng nhu cầu vàng của Việt Nam trong hai năm 2011 và 2012 để phân tích và đưa ra nhận định “hàng tỷ USD nhập lậu vàng” và “các chính sách xuất - nhập và cuộc chuyển đổi vàng phi SJC sang SJC trong thời gian qua hé lộ khả năng đã có tình trạng trục lợi chính sách để “rửa” số lượng vàng lậu khổng lồ đã tràn vào Việt Nam” và “hợp pháp hóa vàng lậu”.

Cùng ngày, Ngân hàng Nhà nước đã liên hệ với Hội đồng Vàng Thế giới để làm rõ về nguồn số liệu bài báo trích dẫn, và cho biết, theo thông tin chính thức trên trang tin điện tử của Hội đồng Vàng Thế giới, hàng năm, tổ chức này gặp gỡ các doanh nghiệp kinh doanh vàng, các chuyên gia để trao đổi, đưa ra nhận định về nhu cầu vàng của các quốc gia. Trên cơ sở đó, tổ chức này đưa ra con số ước tính về nhu cầu vàng của người tiêu dùng tại các quốc gia, bao gồm nhu cầu vàng trang sức, nhu cầu vàng đầu tư.

“Như vậy, số liệu về nhu cầu vàng của Việt Nam nêu trong báo cáo thường niên của Hội đồng Vàng Thế giới là con số dự tính nhu cầu vàng của Việt Nam; hoàn toàn không phải là số liệu về số lượng vàng nhập khẩu hàng năm của Việt Nam”, Ngân hàng Nhà nước khẳng định như vậy, cũng như nêu trong công văn gửi Bộ Công an, trong thông cáo báo chí phát đi cuối chiều 24/4.

Dẫn nguồn thống kê của “Hiệp hội Vàng Thế giới”, bài báo trên cho biết trong hai năm qua khối lượng vàng nữ trang nhập lậu vào Việt Nam có thể lên tới trên 25,5 tấn. Đáng chú ý là trong hai năm 2011 và 2012, số lượng vàng thỏi nhập vào Việt Nam còn lớn hơn nhiều; năm 2011 là 87,8 tấn, năm 2012 là 75,2 tấn, tổng cộng hơn 8,5 tỷ USD. Nguồn vàng nhập lậu đó được gắn với khả năng trục lợi chính sách xuất nhập khẩu và việc chuyển đổi vàng phi SJC sang SJC để “rửa” vàng, kiếm lợi lớn…

Tuy nhiên, về chủ trương tạm xuất, tái nhập vàng, thông cáo của Ngân hàng Nhà nước cũng giải thích rằng: theo Nghị định 24/2012/NĐ-CP của Chính phủ về quản lý hoạt động kinh doanh vàng, Nhà nước công nhận quyền nắm giữ, mua, bán tất cả các thương hiệu vàng miếng hợp pháp của người dân, không có sự phân biệt đối xử và không hạn chế lưu thông các thương hiệu vàng miếng khác SJC.

Nghị định 24 và các quy định khác của pháp luật không có quy định nào bắt buộc phải chuyển đổi các loại vàng miếng khác sang vàng miếng SJC. Để đáp ứng nhu cầu chuyển đổi vàng miếng khác SJC sang vàng miếng SJC của người dân, tổ chức tín dụng và doanh nghiệp, Ngân hàng Nhà nước đã ban hành quy định chặt chẽ để  thực hiện việc chuyển đổi vàng miếng thương hiệu khác sang vàng miếng SJC.

Để đẩy nhanh tiến độ kiểm định, chuyển đổi, Ngân hàng Nhà nước đã cho phép thực hiện việc tạm xuất vàng miếng phi SJC và tái nhập vàng nguyên liệu tiêu chuẩn quốc tế với khối lượng xuất khẩu bằng khối lượng nhập khẩu. Việc thực hiện chủ trương này nhằm đẩy nhanh tiến độ kiểm định, gia công vàng miếng phi SJC thành vàng SJC theo đúng quy định của pháp luật và Ngân hàng Nhà nước đã báo cáo Chính phủ trước khi thực hiện.

Toàn bộ khối lượng vàng phi SJC tạm xuất là vàng miếng đang được lưu thông hợp pháp trên thị trường và chủ yếu thuộc sở hữu hợp pháp của người dân đang gửi tại tổ chức tín dụng. Quy trình tạm xuất, tái nhập được Ngân hàng Nhà nước tổ chức thực hiện, giám sát chặt chẽ, có kiểm tra tồn quỹ trước khi xuất khẩu. Việc tạm xuất, tái nhập đã hoàn thành vào ngày 31/3/2013.

Với những giải thích trên, thông cáo của Ngân hàng Nhà nước cho rằng, bài báo đã “cố tình suy diễn, bóp méo hàng loạt chủ trương chính sách của Nhà nước về quản lý thị trường vàng, chuyển tải tới người đọc thông điệp sai về cơ chế, chính sách của Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước, tạo ra sự hoài nghi đối với các chủ trương, chính sách quản lý thị trường vàng và các nỗ lực phối hợp phòng, chống buôn lậu của các cơ quan Nhà nước”.

Theo đó, Ngân hàng Nhà nước đề nghị Tổng cục An ninh II (Bộ Công an) phối hợp xử lý theo quy định của pháp luật.

Liên quan đến hoạt động tạm xuất, tái nhập trên, đầu tháng 3/2013, trên báo Thanh Niên cũng có bài viết với thông tin 4 ngân hàng thương mại được tạm nhập 11,5 tấn vàng, về “nhờ” SJC dập ra vàng miếng SJC, bán theo giá giảm. Và hướng dự tính đưa ra là, kiểu bán khống này tạo hiệu ứng trong dân cư, khiến người dân sẽ bán mạnh ra theo, sau đó các ngân hàng mới từ từ mua vào giá thấp với lượng lớn hơn quy mô đã bán ra, vừa có nguồn hàng giá thấp trả cho việc tạm nhập, vừa để tất toán trạng thái…

Trước thông tin đó, Ngân hàng Nhà nước cũng đã có thông cáo phủ nhận hoàn toàn không có việc cho tạm nhập và khả năng “bán khống” 11,5 tấn vàng nói trên.

Nhìn lại chính sách đối với vàng miếng
http://sgtt.vn/Goc-nhin/177056/Nhin-lai-chinh-sach-doi-voi-vang-mieng.html
SGTT.VN - Trong thời gian 60 ngày, kể từ ngày công bố quyết định, Thanh tra Chính phủ sẽ thanh tra ngân hàng Nhà nước (NHNN), làm rõ trách nhiệm thực hiện chức năng, nhiệm vụ của đơn vị này đối với hoạt động kinh doanh vàng, huy động và cho vay vốn bằng vàng trong thời gian từ tháng 1.2009 đến hết tháng 3.2013. Sài Gòn Tiếp Thị xin điểm lại các chính sách đối với vàng trong khoảng thời gian này và phản ứng thị trường đối với chính sách.
Cơn sốt chính sách đối với vàng cũng bắt đầu từ năm 2009, trùng với thời điểm bị thanh tra. Ngày 30.12.2009, Thủ tướng Chính phủ ra văn bản số 369/TB-VPCP yêu cầu chậm nhất là 90 ngày kể từ ngày ký (từ 30.3.2010), mọi hoạt động liên quan đến kinh doanh sàn giao dịch vàng và kinh doanh vàng trên tài khoản ở trong nước (gọi là sàn vàng) phải chấm dứt hoạt động. Quyết định này được đưa ra sau khi có nhiều ý kiến cảnh báo rủi ro của hoạt động này đối với nền kinh tế cũng như sự thiếu vắng các định chế pháp lý điều chỉnh và đề xuất của chính NHNN – đơn vị ký giấy phép thành lập ra các sàn vàng.
Quyết định của Thủ tướng cũng yêu cầu thống đốc NHNN bãi bỏ ngay quy định về việc kinh doanh vàng trên tài khoản ở nước ngoài theo quyết định số 3/2006/QĐ-NHNN ngày 18.1.2006.
Thực hiện yêu cầu này, ngày 29.6.2010, NHNN ra thông tư số 17/2010/TT/NHNN với nội dung các tổ chức tín dụng đang kinh doanh vàng trên tài khoản nước ngoài có trách nhiệm tất toán, đóng các tài khoản kinh doanh ở nước ngoài, chậm nhất đến hết ngày 31.7.2010, các giấy phép mà NHNN đã cấp sẽ hết hiệu lực từ ngày 1.8.2010. Trước khi có quyết định này, cả nước có khoảng 20 sàn vàng được tổ chức theo nhiều hình thức góp vốn khác nhau và hoạt động trên cả thị trường trong và ngoài nước (không kể các sàn vàng chui vẫn duy trì hoạt động cho tới gần đây).
Từ trước khi có nghị định 24, NHNN đã yêu cầu các doanh nghiệp sản xuất vàng phi SJC ngưng sản xuất. Ảnh: vne
Từ năm 2010, NHNN bắt đầu siết việc huy động và cho vay vốn bằng vàng của các ngân hàng thương mại. Từ mười năm trước, nghiệp vụ này đã được cho phép, thậm chí cả việc chuyển vàng sang tiền đồng. Thông tư 11 do NHNN ban hành ngày 29.4.2011 yêu cầu ngưng chuyển vàng sang tiền đồng từ 1.5.2011, tiến tới dừng huy động — cho vay vàng với hạn chót tất toán (lần thứ nhất) được ấn định là 1.5.2012, nhưng sau đó bị điều chỉnh với hạn chót (lần thứ hai) là 25.11.2012 và hạn chót (lần thứ ba) là 30.6.2013. Thế nhưng, chỉ hơn năm tháng sau khi ban hành thông tư 11, khi các ngân hàng thương mại đã ngừng chuyển vàng sang tiền đồng theo lệnh và đang trong lộ trình tất toán giao dịch vàng thì NHNN phải thực hiện nhiệm vụ bình ổn giá vàng (mà thống đốc nổi tiếng với tuyên bố nếu chênh lệch giá trong nước và thế giới trên 400.000 đồng/lượng là có dấu hiệu đầu cơ).
Giải pháp mà NHNN chọn là ngày 6.10.2011 ra thông tư 32 sửa thông tư 11 cho phép một số ngân hàng thương mại đủ điều kiện được chuyển đổi một phần số vàng huy động và giữ hộ tồn quỹ thành tiền để bổ sung nguồn cung vàng trên thị trường trong nước. Các ngân hàng sẽ đồng thời được mở tài khoản vàng ở nước ngoài để cân bằng trạng thái. Giải pháp này của NHNN là nỗ lực tiếp sau giải pháp bình ổn trước đó hơn một tháng, nhưng thất bại (với khoảng cách chênh lệch tới 1 triệu đồng/lượng), khi NHNN kêu gọi các doanh nghiệp kinh doanh vàng miếng bán vàng giá rẻ hơn thị trường, bù lại họ sẽ được cấp quota nhập khẩu vàng. Chính sách này về sau trở thành một phần lý do của việc phải lùi thời hạn tất toán giao dịch vàng tới mấy lần, vì một số ngân hàng thương mại lại phải tham gia nhiệm vụ “công ích” do NHNN giao, bên cạnh lý do nhiều ngân hàng khác không kịp tiến độ vì lý do chủ quan.
Gây chú ý và tác động mạnh nhất đối với thị trường là sự ra đời của nghị định 24 của Chính phủ về quản lý hoạt động kinh doanh vàng có hiệu lực từ 25.5.2012. NHNN là cơ quan thay mặt Chính phủ thống nhất quản lý các hoạt động kinh doanh vàng theo quy định tại nghị định này. Theo đó, Nhà nước độc quyền sản xuất vàng miếng, xuất khẩu vàng nguyên liệu và nhập khẩu vàng nguyên liệu để sản xuất vàng miếng. Hoạt động kinh doanh mua, bán vàng miếng là hoạt động kinh doanh có điều kiện và phải được NHNN cấp giấy phép kinh doanh mua, bán vàng miếng.
Sau đó, ngày 23.8.2012, NHNN đã ký quyết định 1623 về tổ chức và quản lý sản xuất vàng miếng với nội dung NHNN sẽ tổ chức sản xuất căn cứ vào mục tiêu điều hành chính sách tiền tệ và cung cầu vàng miếng trên thị trường, giao SJC gia công vàng miếng cho NHNN.
Trên thực tế, theo các đơn vị sản xuất vàng phi SJC, từ trước khi có nghị định 24, NHNN đã yêu cầu các doanh nghiệp sản xuất vàng phi SJC ngưng sản xuất. Thông tin về chủ trương thị trường chỉ còn một mình thương hiệu SJC đã khiến người dân đổ xô bán vàng phi SJC khiến vàng các thương hiệu này mất giá, gây thiệt hại cho doanh nghiệp lẫn người dân. Và từ 10.1.2013, thời điểm mà theo thông tư 16 của NHNN hướng dẫn thi hành nghị định 24 tất cả doanh nghiệp, tổ chức tín dụng kinh doanh vàng miếng phải được NHNN cấp phép, số điểm mua — bán vàng miếng trên cả nước chỉ còn 2.500, bằng khoảng 1/4 so với trước, làm cho việc mua — bán của người dân trở nên khó khăn hơn.
Việc NHNN độc quyền thương hiệu vàng miếng SJC, ngân hàng thương mại phải tất toán các giao dịch vàng khiến cầu vàng SJC tăng mạnh trong khi khả năng gia công và chuyển đổi vàng phi SJC sang SJC của công ty SJC có hạn và tốn nhiều thời gian kiểm định. NHNN đã phải cho phép các tổ chức tín dụng tạm xuất vàng phi SJC, tái nhập vàng nguyên liệu để SJC gia công thành vàng SJC.
Mới đây, sau khi có quyết định 16/2013/QĐ-TTg về việc mua, bán vàng miếng trên thị trường trong nước của mình, NHNN đã thực hiện nhiều phiên bán vàng ra thị trường thông qua hình thức đấu giá, chủ yếu nhằm đáp ứng nhu cầu tất toán vàng của các ngân hàng thương mại. Theo quyết định 16, căn cứ mục tiêu của chính sách tiền tệ trong từng thời kỳ, NHNN mua, bán vàng miếng để can thiệp, bình ổn thị trường vàng trong nước và được mua vàng miếng để bổ sung vào dự trữ ngoại hối Nhà nước.
Tranh luận gần đây xảy ra trong bối cảnh việc bán đấu giá vàng không giúp thu hẹp khoảng cách chênh lệch giữa giá vàng trong nước và giá thế giới mà càng ngày càng mở rộng ra (đỉnh điểm là gần 6,5 triệu đồng/lượng), nhưng NHNN nói mình chỉ bình ổn thị trường chứ không bình ổn giá. Trước đó, vào cuối năm 2012, sau một thời gian tích cực bình ổn giá nhưng không hiệu quả, thống đốc Nguyễn Văn Bình trả lời chất vấn tại Quốc hội rằng “không nhất thiết phải bình ổn giá vàng”. Trả lời này khiến các đại biểu không hài lòng, đại biểu dẫn lại nghị quyết của Quốc hội từ năm 2011 yêu cầu không để giá vàng trong nước chênh lệch với giá vàng thế giới. Nghị quyết kinh tế — xã hội năm 2013 mà Quốc hội vừa thông qua cũng nêu: khắc phục bất cập trong quản lý, ổn định thị trường vàng trong nước, liên thông với giá vàng thế giới, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp về tài sản của người dân.

No comments:

Post a Comment