Saturday, February 20, 2021

VNTB – Lãnh đạo “ăn không ngồi rồi” tại Đại hội Đảng 13

VNTB – Lãnh đạo “ăn không ngồi rồi” tại Đại hội Đảng 13
Nguồn: East Asia Forum
Khánh An dịch
21.02.2021 2:20
VNThoibao

(VNTB) – Đại hội 13 sau đó là một sự thất vọng đối với những người đang tìm kiếm những thay đổi quan trọng.

Hien Do Benoit, CNAM and David Camroux, Sciences Po 

‘Dĩ bất biến, ứng vạn biến – được Hồ Chí Minh gợi ý vào năm 1946 – là câu châm ngôn của Trung Quốc có thể được dịch là’ dùng cái vạn biến để ứng phó với cái bất biến’. Đây có thể tổng kết bài học cốt yếu được rút ra từ Đại hội lần thứ 13 của Đảng Cộng sản Việt Nam (ĐCSVN) diễn ra từ ngày 25 tháng 1 đến ngày 1 tháng 2 năm nay

Đại hội bắt đầu với một giọng điệu lạc quan. Việt Nam đã được cộng đồng quốc tế ca ngợi vì xử lý đại dịch COVID-19. Với dân số 97 triệu người, Việt Nam mới chỉ ghi nhận 35 trường hợp tử vong. Dường như cái gì họ làm cũng đúng – đóng cửa biên giới sớm, kiểm soát chặt chẽ các điểm lây nhiễm cục bộ và duy trì tính minh bạch trong chiến lược truyền thông đến khuyến khích lòng yêu nước để chống lại vi rút. Trong khi các quốc gia Đông Nam Á còn lại đang suy thoái, Việt Nam đã ghi nhận tốc độ tăng trưởng 2,9% vào năm 2020.

Vai trò chủ tịch ASEAN của Việt Nam vào năm 2020 được coi là một thành công với đỉnh điểm là việc ký kết Đối tác kinh tế toàn diện khu vực và Hiệp định Đối tác Chiến lược EU-ASEAN. Tuy nhiên, môi trường quốc tế tiếp tục Căng thẳng Trung Quốc – Hoa Kỳ dưới chính quyền mới của Biden, cũng như không có thời gian nghỉ ngơi trong Sự quyết đoán của Trung Quốc trong khu vực lân cận của Việt Nam, dự báo cho một giai đoạn khó khăn sắp tới.

Đối với sự lãnh đạo của Đảng, trong một môi trường bất ổn như vậy – cả trong nước và quốc tế – Đại hội Đảng là thời điểm thích hợp để củng cố, giữ nguyên hiện trạng và đảm bảo ĐCSVN không bị chỉ trích.

Đúng như dự kiến, đáp lại lời kêu gọi đồng thuận và thống nhất, Nguyễn Phú Trọng tái đắc cử Tổng bí thư ĐCSVN. Người trông nom ông nội khá nhạt nhẽo này của Học thuyết Mác – Lênin không chỉ làm yên lòng các bộ máy của Đảng mà còn với toàn thể nhân dân nói chung vì chiến dịch diệt tham nhũng tích cực. Người của ông Trọng là Trần Quốc Vượng đã bị hai kỳ họp trước của Ban Chấp hành Trung ương bác bỏ, nên ông Trọng trở thành lựa chọn mặc định.

Đối với một số nhà quan sát, sự phụ thuộc vào lớp người già nua cho thấy không có khả năng chuẩn bị một thế hệ lãnh đạo mới, đặc biệt là vì không có học thuyết đổi mới nào xuất hiện kể từ  [chính sách] “Đổi mới” vào năm 1986. Đó là vấn đề cho Khả năng tồn tại lâu dài của CPV số đảng viên trì trệ chiếm khoảng 5% dân số và đảng viên ngày càng già và đông nam giới  hơn. Những người dưới 50 tuổi chỉ chiếm 17% trong số 200 thành viên của Ủy ban Trung ương. Phụ nữ chỉ chiếm 9,5% trong Ban Chấp hành Trung ương và 18 thành viên Bộ Chính trị chỉ có một phụ nữ.

Ông Trọng cũng giữ chức Chủ tịch nước Việt Nam sau khi Trần Đại Quang qua đời vào năm 2018. Điều này đã dẫn đến sự so sánh với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. Điều này là không đúng vì ông Trọng không có những đòn bẩy tương tự để duy trì vị trí của mình trong một ĐCSVN có bè phái; và sự khiêm tốn cá nhân cũng như sức khỏe kém của ông dường như không thể hiện lòng ham muốn quyền lực như Tập. Ông ấy chắc chắn không là điềm báo về một ‘Giấc mơ Việt Nam’.

Ông Trọng là trường hợp ngoại lệ cho nhiệm kỳ thứ ba khi tuổi nghỉ hưu bắt buộc là 65. Nhưng ông không đơn độc – trong số 200 thành viên của Ủy ban Trung ương, có chín trường hợp ngoại lệ khác. Trong số này có ông Nguyễn Xuân Phúc, đương kim Thủ tướng. Có vẻ như ông không được chọn làm Tổng Bí thư vì ông không xuất thân từ trung tâm Cộng sản ở miền Bắc. Tuy nhiên, ông dự kiến sẽ trở thành chủ tịch nước vào cuối năm sau khi được Quốc hội chỉ định. Câu hỏi đặt ra là liệu ông ấy có làm cho vai trò chủ tịch nước trở nên quan trọng hơn trước đây hay không.

Suốt trong khi Việt Nam làm chủ tịch ASEAN vào năm 2020, và để đối phó với đại dịch COVID-19, ông Phúc có mặt ở khắp nơi, rõ ràng một phần là thực sự hoặc lấy cớ là do sức khỏe yếu của ông Trọng. Phạm Minh Chính, đương kim Trưởng Ban Tổ chức Trung ương và là nhân vật thứ ba trong Bộ Chính trị, được báo trước sẽ thay ông Phúc làm thủ tướng – một dấu hiệu của sự liên tục thứ bậc. Nhưng, cũng như mối quan hệ giữa Trọng và Phúc, điều đó cũng chỉ ra rằng các thỏa thuận chia sẻ quyền lực trong giới lãnh đạo tập thể của Việt Nam cũng là những câu hỏi về động lực cá nhân và phe phái.

Kể từ khi tinh Đại hội Đảng lần thứ VI năm 1986, báo trước chính sách của Đổi mới, các kỳ đại hội của ĐCSVN ngày càng thu hút sự chú ý của quốc tế. Chúng được coi là đưa ra hướng dẫn cho các chính sách trong tương lai cũng như chỉ định nhân tố chính trong chế độ Việt Nam.

Đại hội 13 sau đó là một sự thất vọng đối với những người đang tìm kiếm những thay đổi quan trọng. Những gì xuất hiện là một sự sắp xếp tạm thời để đánh dấu thời gian, để đảm bảo sự nắm quyền của ĐCSVN. Vẫn còn phải xem liệu sự gián đoạn này có ảnh hưởng đến các cơ quan khác ở Việt Nam hay không – đặc biệt là ở cấp tỉnh và, ví dụ, đối với ‘chủ nghĩa độc tài tham vấn‘ của Quốc hội Việt Nam.

*Hien Do Benoit là Phó Giáo sư tại Nhạc viện Quốc gia Nghệ thuật và Thương mại; CNAM: Thành viên Nghiên cứu tại Phòng thí nghiệm Liên ngành Nghiên cứu Khoa học Hành động (LIRSA), Paris.

*David Camroux là Nghiên cứu sinh danh dự tại Trung tâm Nghiên cứu Quốc tế (CERI); Sciences Po là Nghiên cứu sinh Giáo sư tại Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội, cựu Điều phối viên cho CRISEA dự án về hội nhập khu vực Đông Nam Á của Chương trình khung Horizon 2020 của EU.

Nguồn: East Asia Forum 


 

No comments:

Post a Comment