Thứ Năm, 14 tháng 10, 2021

Nga có tác động gì tới tình trạng châu Âu khan hiếm gas?

Nga có tác động gì tới tình trạng châu Âu khan hiếm gas?
Jake Horton
BBC Reality Check
14.10.2021
BBC

NGUỒN HÌNH ẢNH,REUTERS
Khí đốt của Nga được đưa qua các ống dẫn chạy đi khắp Đông và Trung Âu

Giá gas hiện đã tăng mạnh tại các nước châu Âu, và đã có những cáo buộc đưa ra rằng Nga đang tìm cách khai thác tình thế theo hướng có lợi cho mình.


Jack Sullivan, cố vấn an ninh quốc gia Hoa Kỳ, gần đây bày tỏ quan ngại rằng Nga có thể sử dụng năng lượng làm một loại vũ khí chính trị.

"Tôi tin rằng họ [Nga] cần phải có phản ứng trước việc nhu cầu năng lượng tăng cao thị trường châu Âu," ông nói

Nhưng Nga phải chịu trách nhiệm tới mức nào đối với tình trạng thiếu hụt nhiên liệu và giá cả tăng vọt hiện nay?

Châu Âu mua bao nhiêu gas từ Nga?


Nga cung ứng khoảng 50% lượng gas tự nhiên mà châu Âu nhập khẩu. Lượng gas còn lại hầu hết là được nhập từ Nauy và Algeria.

Nga chuyển gas tới châu Âu qua một số đường ống dẫn chính, như Nord Stream, Yamal-châu Âu, và Brotherhood.

Gas được tập kết tại các kho lưu trữ chính ở khu vực và sau đó phân phối tới các nước khác nhau trên khắp châu lục.


Trong thời đại dịch, tổng xuất khẩu của Nga vào châu Âu nhìn chung giảm do nhu cầu sử dụng ít đi.

Tuy nhu cầu đã lại tăng lại tại châu Âu nhưng xu thế giảm này vẫn đang tiếp diễn - với việc nguồn cung thấp hơn trong năm nay, đặc biệt là thông qua các đường ống dẫn chạy qua Ukraine và Belarus.

Điều này khiến cho các kho dự trữ trên toàn châu Âu đang bị cạn kiệt dần, và điều này đẩy giá tăng cao.

Nga có đáp ứng các cam kết của mình không?

Gazprom, công ty năng lượng quốc doanh lớn của Nga, cung ứng gas cho châu Âu theo hai dạng thỏa thuận khác nhau:

Các hợp đồng dài hạn, thường có thời hạn từ 10 đến 25 năm
Các thỏa thuận 'tại chỗ', mua đứt bán đoạn từng lần đối với những lượng gas cụ thể.

Bản thân Gazprom miêu tả các hợp đồng dài hạn là "nền tảng căn bản trong việc cung ứng gas ổn định và bền vững". Người ta hiểu rằng công ty này đã đáp ứng các nghĩa vụ của mình cho bên mua ở châu Âu trong năm nay theo các hợp đồng dài hạn.

Tuy nhiên, giám đốc điều hành của Cơ quan Năng lượng Quốc tế, Fatih Birol, gần đây nói rằng cơ quan này ước tính Nga có thể cung ứng thêm 15% gas nếu Moscow sẵn lòng.

NGUỒN HÌNH ẢNH,AFP
Nord Stream 2 sẽ làm tăng gấp đôi lượng gas xuất khẩu tới Đức

Một số nhà phân tích cho rằng Nga có thể đang giữ lại nguồn cung nhằm đẩy nhanh việc phê chuẩn việc cho xây mới đường ống dẫn Nord Stream 2, dẫn khí trực tiếp từ Nga sang Đức.

Dự án này bỏ qua Ukraine, và đã bị phản đối với các lý do địa chính trị cũng như môi trường, tuy Nga rất tha thiết muốn triển khai.

Thủ tướng Đức Angela Merkel nói bà không nhận thấy có chuyện Nga đã không đáp ứng các nghĩa vụ theo hợp đồng của mình.

"Nga có thể chỉ giao nhận lượng gas trên cơ sở nghĩa vụ trong hợp đồng và không chỉ có vậy," bà được dẫn lời nói.

Nhưng đáng chú ý là các thỏa thuận 'tại chỗ' có vẻ như không diễn ra với những số lượng mua bán lớn, theo dữ liệu từ nền tảng bán hàng điện tử của chính Gazprom.

Tiến sỹ Sharples nói: "Điều này dẫn đến kết luận rằng Gazprom đang cung ứng với những số lượng... theo các hợp đồng dài hạn của mình - nhưng không cung ứng số gas bổ sung vượt quá mức nêu trong những hợp đồng đó."

Quan điểm này cũng được trưởng Ủy hội Năng lượng châu Âu Kadri Simson chia sẻ.

"Đánh giá ban đầu của chúng tôi cho thấy Nga đang thực hiện các hợp đồng dài hạn của mình trong lúc không cung ứng thêm bất kỳ lượng bổ sung nào," bà nói tại Nghị viện châu Âu hôm 6/10.

Thứ trưởng Ngoại giao Nga Sergey Ryabkok nói với BBC: "Gazprom trên thực tế đã bắt đầu bơm từ các kho dự trữ của mình vào các đường ống dẫn khí để bình ổn thị trường."

Ông nói thêm: "Chúng tôi chưa bao giờ lợi dụng gây áp lực qua việc cung ứng năng lượng."

Điều gì xảy ra với lượng gas dự trữ tại châu Âu?
Lượng gas dự trữ tại châu Âu hiện đang ở dưới mức trung bình của 10 năm, đạt khoảng 75% công suất dự trữ, theo dữ liệu của Gas Infrastructure Europe.
Lượng dữ trữ gas của bản thân Nga cũng giảm.

Adeline Van Houtte, phân tích gia châu Âu từ tổ chức phân tích thông tin thị trường Economist's Intelligence Unit, nói: "Gần đây, thị trường gas nội địa của Nga vẫn rất căng, với việc sản lượng đã gần như đạt mức đỉnh điểm và mùa đông đang đến dần... khiến cho hạn chế năng lực xuất khẩu gas."

Có một số yếu tố khác ảnh hưởng tới tình hình tại châu Âu, chẳng hạn như:

Thời tiết lạnh hồi đầu năm 2021 làm các kho dự trữ bị cạn kiệt
Giá tăng trong mùa xuân và mùa hè, khiến các nhà buôn không mua được hàng để dành bán trong thời gian muộn hơn trong năm
Nguồn cung hạn chế từ Na Uy do có những vấn đề về bảo dưỡng
Nhu cầu về gas tăng ở những nơi khác trên thế giới

Vì sao nhu cầu về gas tăng vọt?

Kinh tế bật trở lại sau một thời gian bị ảnh hưởng bởi đại dịch Covid khiến các nhà máy tăng tốc sản xuất, đẩy nhu cầu năng lượng lên cao.

Châu Âu cũng đang đối diện với cuộc cạnh tranh gia tăng về gas từ các nơi khác trên thế giới.


Trong vài thập niên qua, nhu cầu về gas tại một số vùng như châu Á và Trung Đông đã tăng mạnh.

Điều này tạo ra những ảnh hưởng mạnh vào thị trường gas tự nhiên hóa lỏng (LNG), vốn chiếm khoảng một phần tư lượng gas nhập khẩu của châu Âu.

Thêm vào đó, Nga mở rộng việc xuất khẩu sang Trung Quốc, và trong tháng Sáu đã khai trương một nhà máy chế biến gas ở vùng viễn đông Nga, được dự đoán sẽ trở thành một trong những nhà máy lớn nhất thế giới.

Tường thuật bổ sung: Kumar Malhotra và Daniele Palumbo.

Tin liên quan




Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét