Thứ Sáu, 15 tháng 10, 2021

Trung Quốc chấn chỉnh giáo dục ngoài công lập

Trung Quốc chấn chỉnh giáo dục ngoài công lập
Ngô Tuyết Lan
Gửi cho BBC News Tiếng Việt từ Hà Nội
15.10.2021
BBC

NGUỒN HÌNH ẢNH,REUTERS

Ngày 24/7/2021, Văn phòng TW ĐCS và Văn phòng Quốc Vụ Viện Trung Quốc công bố chính sách "song giảm", tức giảm gánh nặng bài tập và giảm gánh nặng học thêm đối với học sinh giai đoạn giáo dục phổ cập.


Theo quy định của "Luật giáo dục" hiện hành ở Trung Quốc, giáo dục phổ cập thực hiện theo chế độ 9 năm.

Chính sách mới được áp dụng ngay trong năm học mới 2021-2022 trên toàn quốc, theo đó yêu cầu các trường chính quy phải giảm số lượng và thời lượng làm bài tập về nhà của học sinh, siết chặt kiểm soát nội dung và hoạt động của các cơ sở dạy thêm và đào tạo tư nhân, nghiêm cấm tổ chức dạy và học thêm vào các ngày lễ tết và các dịp nghỉ hè nghỉ đông, nâng cao chất lượng dạy học chính quy, chú trọng phát triển toàn diện của học sinh, đặc biệt giáo dục thể chất.

Xét từ những nội dung trên, đây là chính sách đáng ghi nhận trong hàng loạt chính sách kinh tế xã hội mà Trung Quốc ban hành thời gian gần đây.

Bắc Kinh và một loạt tỉnh thành hưởng ứng chính sách bằng việc lùi giờ học buổi sáng, giảm lượng bài tập về nhà để học sinh đi ngủ sớm. Bên cạnh những phụ huynh hân hoan vì con có thêm thời gian tận hưởng tuổi thơ, nhiều phụ huynh không thoát khỏi cái bóng tâm lý của phụ huynh Trung Quốc nói chung, đó là không học thêm sẽ giảm khả năng cạnh tranh và cơ hội của con trong tương lai.

Có phụ huynh phân tích, còn tồn tại kỳ thi đại học còn học thêm, đặc biệt cuộc chạy đua vào các trường đại học top ở Trung Quốc như Đại học Thanh Hoa, Đại học Bắc Kinh, Phúc Đán, v.v…không bao giờ hết khốc liệt. Những nhà hoạch định chính sách và lãnh đạo Trung Quốc chắc chắn hiểu rõ tâm lý trên của phụ huynh, nên sẽ giơ cao đánh khẽ đối với các hoạt động dạy thêm tư nhân của giáo viên hay những trung tâm đào tạo quy mô nhỏ.

Chính sách "song giảm" còn 1 nội dung vô cùng quan trọng, nghiêm cấm vốn đầu tư nước ngoài tham gia vào hoạt động đào tạo phi chính quy ở Trung Quốc dưới mọi hình thức, như chuyển nhượng, uỷ quyền, góp vốn, nhượng quyền v.v…Đây là đòn chính sách đánh mạnh vào những hệ thống, tập đoàn giáo dục tư nhân quy mô lớn có yếu tố nước ngoài, khiến những tập đoàn này trong 1 đêm bay hơi hàng tỷ USD. Tân Đông Phương và một ví dụ điển hình.

NGUỒN HÌNH ẢNH,REUTERS
Trụ sở Tân Đông Phương ở Bắc Kinh

Tân Đông Phương

Tân Đông Phương tên đầy đủ là Tập đoàn công nghệ giáo dục Tân Đông Phương (New Oriental Education & Technology Group) do Yu Minhong sáng lập năm 1996. Yu Minhong tốt nghiệp khoa Ngôn ngữ phương Tây tại Đại học Bắc Kinh, được giữ lại trường làm giảng viên tiếng Anh. Để tăng thu nhập, Yu cùng vợ tổ chức lớp học thêm tiếng Anh cho học sinh và sinh viên.

Sau một thời gian khi quy mô các lớp dạy thêm ngày một lớn mạnh, Yu thôi việc ở Đại học Bắc Kinh, thành lập và làm hiệu trưởng trường Tân Đông Phương, chuyên luyện thi chứng chỉ tiếng Anh như Toefl, GRE. Yu với thương hiệu từng là giảng viên Đại học Bắc Kinh, mời thêm những giáo viên giỏi về dạy, chất lượng và hiệu quả cao nên nổi tiếng rất nhanh.

Đặc biệt, Tân Đông Phương thành lập đúng thời kỳ bùng nổ du học ở Trung Quốc, sinh viên xuất sắc ở các trường đại học Thanh Hoa, Bắc Đại lũ lượt đăng ký học. Vì là những sinh viên có sẵn tư chất, nên những nhóm sinh viên này đi thi Toefl hay GRE đa phần đạt điểm gần tuyệt đối. Tân Đông Phương đã chấp cánh giấc mơ du học của biết bao thế hệ thanh niên Trung Quốc, ngược lại họ đưa Tân Đông Phương lên sàn chứng khoán ở New York và Hong Kong (NYSE: EDU; HKG: 9901). Yu trong một lần trả lời phỏng vấn đã tự hào nói, tôi đi khắp nước Mỹ ở đâu cũng gặp học sinh của tôi.

Năm 2006, Tân Đông Phương chính thức niêm yết trên sàng giao dịch chứng khoán New York và năm 2020 lên sàn ở Hong Kong. Hiện nay, Tân Đông Phương mở rộng quy mô và lĩnh vực đào tạo, không chỉ luyện thi tiếng Anh, còn mở rộng dạy các ngoại ngữ khác, phụ đạo các môn tự nhiên và xã hội, đào tạo nghề, tư vấn du học v.v…cho học sinh các cấp từ tiểu học đến cấp 3. Bên cạnh hệ thống đào tạo offline, Tân Đông Phương còn xây dựng hệ thống đào tạo online rất đồ sộ. Tuy nhiên, sau khi chính sách "song giảm" ra đời, Tân Đông Phương tuyên bố đóng toàn bộ hệ thống đào tạo online, hoàn lại học phí cho học viên và thanh toán đền bù lương cho giáo viên. Sau 1 đêm, Tân Đông Phương bốc hơi hàng tỷ USD.

NGUỒN HÌNH ẢNH,REUTERS
Ông Tập Cận Bình

Một góc tiếp cận khác

Gần đây, Uỷ ban phát triển cải cách quốc gia Trung Quốc tiến hành trưng cầu dân ý từ ngày 8/10 - 14/10 về việc cấm tư nhân tham gia đầu tư và sản xuất tin tức. Đây là một động thái cho thấy CCP quyết tâm siết chặt hơn nữa kiểm duyệt thông tin và tự do ngôn luận.

Xâu chuỗi sự trấn áp các ông lớn lĩnh vực công nghệ như Alibaba, Tencent, Bytedance, Meituan với việc cấm tư nhân tham gia sản xuất tin tức, có thể hiểu phần nào tại sao các tổ chức giáo dục tư nhân quy mô lớn mà đại diện là Tân Đông Phương gặp sóng gió và mặt khác của chính sách "song giảm".

Thứ nhất, doanh nghiệp và tập đoàn lớn, tiềm lực tài chính hùng hậu. Họ có thể đã phát triển quá lớn mạnh đến mức thách thức quyền lực kiểm soát của CCP. Tài sản của họ là miếng bánh quá lớn CCP muốn chia nhỏ qua kênh quốc hữu hoá dưới tên gọi "thịnh vượng chung" (common prosperity). Thịnh vượng chung là giúp cho ngày càng nhiều người được thưởng thức bánh gato bằng cách làm cho chiếc bánh to lên hay chia nhỏ những phần bánh to ?

Thứ hai, các tập đoàn giáo dục tư nhân lớn như Tân Đông Phương chia sẻ đặc điểm chung với những ông lớn công nghệ đang "gặp rắc rối" và những nghệ sĩ đang bị cuốn vào cơn "phong sát" , đó là tiếp xúc lâu dài sâu rộng thậm chí "thân" phương Tây, tư duy cởi mở.

Chính sách "song giảm" nhìn từ góc độ khác có thể thấy lãnh đạo Trung Quốc đang hướng tới nền giáo dục 1 màu, hạn chế và kiểm soát chặt chẽ các hoạt động và nội dung giáo dục phi chính khoá. Chủ nghĩa dân tộc cực đoan chưa bao giờ giảm nhiệt ở Trung Quốc. Với những chính sách gây hấn của Trung Quốc ở biển Đông và với các quốc gia trong khu vực cũng như trên thế giới, sự ra đời của bộ phim "Quân đội vương bài" xuyên tại về cuộc chiến tranh Việt-Trung năm 1979, thử tưởng tượng những thế hệ thanh niên Trung Quốc được đào tạo dưới một hệ thống giáo dục 1 màu, khép kín với thế giới bên ngoài, sẽ vẽ nên một bức tranh Trung Quốc như nào trong vài thập niên tới ?

Bài viết thể hiện quan điểm riêng của tác giả, là một nhà nghiên cứu về Trung Quốc, sống ở Hà Nội.

Tin liên quan






Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét