Thứ Năm, 12 tháng 5, 2022

Chiến tranh Ukraine: Nga bị đẩy lùi khỏi Kharkiv - đưa tin từ chiến trường

Chiến tranh Ukraine: Nga bị đẩy lùi khỏi Kharkiv - đưa tin từ chiến trường
Quentin Sommerville
Phóng viên BBC News từ Kharkiv
12 tháng 5 2022, 12:42 +07
BBC

NGUỒN HÌNH ẢNH,DARREN CONWAY / BBC
Phóng viên BBC và lính Ukraine nấp dưới hố tránh pháo kích

Ukraine cho biết các lực lượng của họ đã chiếm lại các ngôi làng ở phía bắc và đông bắc Kharkiv, đẩy quân đội Nga lùi về biên giới. Cuộc tấn công đang diễn ra có thể báo hiệu sự thay đổi cục diện của cuộc chiến và gây nguy hại cho bước tiến chính của Nga xa hơn về phía Nam. Phóng viên Quentin Sommerville và quay phim Darren Conway của BBC đã có mặt cùng các lực lượng Ukraine khi họ lập chiến công.

Ngôi làng Ruska Lozova là tâm điểm trong sự đáp trả của Ukraine với sự xâm lược của Nga.

Mới đây nơi này đã được giải phóng nhờ nỗ lực phối hợp do các chỉ huy cấp cao của quân đội dẫn đầu. Quân đội Ukraine từ quân phòng vệ lãnh thổ, lực lượng bảo vệ quốc gia và quân đội chính quy đang tìm cách đẩy lùi quân Nga dọc theo chiến tuyến dài 32 km. Tại thành phố Belgorod của Nga, ngay bên kia biên giới, binh lính đã tập trung cho một cuộc phản công có khả năng xảy ra.


Chúng tôi lái xe về phía bắc từ thành phố Kharkhiv cùng quân đội Ukraine. Pháo kích của Nga tiếp tục dội xuống làng Ruska Lozova.

Không có điện nước, ít thức ăn, không điện thoại hay mạng, cư dân của ngôi làng đã bị cô lập với thành phố lớn thứ hai của Ukraine - cách đó chỉ 8 km về phía nam. Từ những khu rừng và ngọn đồi gần đó, súng cối và pháo binh Nga nã không ngừng vào Kharkiv.

Tại một trạm cứu trợ quân đội, chúng tôi gặp Raisa Opanasivna, người đã sống ở Ruska Lozova trong 30 năm. Người phụ nữ 66 tuổi đến gần những người lính Ukraine, lịch sử và hai chiếc túi nhựa lớn trĩu nặng trên vai bà.

Dưới chiếc mũ len màu xám, khuôn mặt hốc hác của bà hằn dấu nắng mưa, thân hình ốm yếu lưng còng. Bà đã không gặp nhiều người như vậy trong nhiều tháng. Kể từ khi chiến tranh nổ ra, ngôi làng của bà đã bị Nga chiếm đóng.

Quân Nga đến từng nhà. "Họ kiểm tra các ngôi nhà, hỏi xem chúng tôi có súng trường không. Nhưng tôi không có gì cả. Tôi chỉ có một mình", bà Raisa nói.

NGUỒN HÌNH ẢNH,DARREN CONWAY / BBC
Ngôi làng của bà Raisa Opanasivna đã được giải phóng mới đây

Ruska Lozova đã bị phá nát, nhưng hơn thế nữa, cả thế giới của bà Raisa đã bị đảo lộn bởi cuộc xâm lược của Nga. Ở phía đông, cuộc chiến không chỉ là bài kiểm tra lại mối quan hệ của người dân với nước Nga - chỉ cách đó 30 km về phía bắc - mà hơn thế là sự đánh giá lại với từng cá nhân về ‎ý nghĩa của việc là một người Ukraine nói tiếng Nga.


Một tháng trước, quân Nga đã thực sự đứng trước cổng Kharkiv. Các cuộc pháo kích liên tục - và các tòa nhà trên con phố chúng tôi đang ở đã bị tấn công. Tồi tệ đến mức việc đếm những giờ im ắng còn dễ hơn đếm những giờ pháo kích. Cảm giác như đang ở trên bờ vực thẳm, nơi mà một cuộc tấn công nữa của Nga là có thể tàn phá thành phố.

Bản đồ khu vực xung quanh Kharkiv và Belgorod dọc theo biên giới Ukraine, Nga

Ở khu vực phía bắc Saltivka, toàn bộ các tòa chung cư đã bị phá hủy. Những người ở lại không có điện nước, và phải nấu thức ăn trên những ngọn lửa nhỏ mà họ đã đốt lên trên cầu thang.

Nhưng bóng ma chiến thắng của Nga, từng ám ảnh thành phố này, đã biến mất. Tuần trước, tôi ngồi trong một công viên ở trung tâm thành phố, cỏ ở đây được cắt tỉa gọn gàng, những luống hoa nở rộ và thưởng thức một ly kem từ một quán cà phê. Thành phố vẫn còn trống trải, nhưng số lượng các cuộc tấn công của pháo binh Nga đã giảm từ hàng chục trận mỗi ngày, xuống chỉ còn một vài trận. Còi báo động không kích vẫn vang lên đều đặn, nhưng Kharkiv không còn cảm thấy bên bờ vực của thảm họa nữa.

NGUỒN HÌNH ẢNH,QUENTIN SOMMERVILLE / BBC
Hoa tulip nở trong công viên ở trung tâm thành phố Kharkiv tháng 5/2022

Những chiến công Ukraine đạt được, hiện còn khiêm tốn, có thể có ý nghĩa chiến lược đối với cuộc chiến của Nga ở Donbas về phía đông nam, đe dọa đường tiếp tế của quân xâm lược.

Khi chúng tôi đi về phía bắc từ Kharkiv với quân đội Ukraine đến các ngôi làng và thị trấn bây giờ là tiền tuyến mới - đường đi vẫn còn các hố bom và mảnh vụn tên lửa của Nga. Tại ven đường cao tốc có các phương tiện của Nga bị phá hủy và xe tải cháy rụi, từng được sử dụng để chặn cuộc tấn công ban đầu của Nga vào Kharkiv.

Chúng tôi ngồi trên xe lái rất nhanh - sau tay lái là chỉ huy của một đơn vị tình nguyện, với khẩu súng trường cắm trong chỗ để chân. "Hai bên đường đã bị cài mìn", anh nói khi chiếc xe len lỏi qua một dãy rào chắn và bẫy xe tăng.

Xe chúng tôi là chiếc xe duy nhất trên đường, và chúng tôi biết rằng, trên ngọn đồi với rừng cây trước mặt, xe tăng và pháo binh Nga vẫn đang di chuyển.

Chiến tranh ở khu vực Kharkiv đã thay đổi - giờ đây trở thành trò chơi của diều hâu và chuột, nơi phương tiện bay không người lái của mỗi bên liên tục bay vòng tròn, cố gắng xác định chính xác xe tăng và súng của đối phương để nhắm mục tiêu bằng pháo binh.

NGUỒN HÌNH ẢNH,DARREN CONWAY / BBC
Quân đội Ukraine cố gắng tiến về phía trước

Chúng tôi đi ngang qua một bệ phóng tên lửa Grad của Nga nằm trong một con mương, và một chiếc xe Lada quân sự màu xanh lá cây đã bị nghiền nát, sơn kí hiệu "Z" của Nga màu trắng trên cửa.

"Vũ khí bí mật của Nga," người chỉ huy nói trong tiếng cười của những người lính.

Gần Ruska Lozova, những vệt cháy xém trên đường là tất cả những gì còn sót lại của một chiếc xe dân dụng bị đạn pháo của Nga phá hủy. Thân xe không còn, nhưng những gì bên trong bị đổ ra đường, ở đây chiếc chăn màu hồng, ở kia là một số quần áo. Một số người đã thiệt mạng trong cuộc tấn công.

Ngôi làng cho thấy tác động của cuộc chiến giành quyền kiểm soát. Pháo kích làm những ngôi nhà sụp đổ và một số tòa cao ốc còn đang bốc cháy. Chúng tôi đi qua một ngôi nhà có phần mái đổ nát, trong khi những bông hoa tulip đỏ tươi xếp thành hàng một cách trật tự trước cổng.

Trận chiến đã trở nên dễ dàng hơn, và những người đàn ông không còn chần chừ. Họ chạy băng qua bãi đất trống rất nhanh và leo lên tường để tránh hỏa lực Nga từ khu rừng, cách đó chưa đầy 500 mét.

NGUỒN HÌNH ẢNH,DARREN CONWAY / BBC
Binh lính Ukraine

Họ tin rằng binh lính Nga đã rời đi, và họ đang chiến đấu với những người từ vùng ly khai Donbas là chủ yếu. Nhưng một ngày sau khi chúng tôi đi khỏi, nhiều lính Nga đã bị bắt ở gần chiến tuyến.

Đột nhiên chúng tôi phải nấp trong một cái hố, tuyến đầu tiên của Ukraine chống lại kẻ thù khi pháo binh Nga lại nổ súng và đạn pháo bay vù vù trên đầu. Chúng bắn vào phía bên kia của ngôi làng vài giây sau đó.

Tại vị trí chống tăng, tên lửa chống tăng Javelin do Mỹ cung cấp cùng với phiên bản do Anh tiếp tế đã sẵn sàng đi vào sử dụng, được hai tình nguyện viên nói chuyện với tôi bằng tiếng Pháp điều khiển.

Họ là người Ukraine, nhưng đã gia nhập Quân đoàn nước ngoài của Pháp. Một người nói với tôi rằng anh đã phục vụ ở đó được ba năm, nhưng đã giải ngũ để tham gia chiến đấu cho Ukraine.

Đó có lẽ là thứ vũ khí mà Nga đã đánh giá thấp - sức mạnh đoàn kết của người Ukraine. Ngay cả trước khi viện trợ quân sự của phương Tây bắt đầu, đây là thứ đã neo giữ hàng phòng ngự của Ukraine. Trong nhóm tình nguyện viên có một nhà kinh tế học, một doanh nhân, một thợ cơ khí và một nhà vô địch đua xe.

NGUỒN HÌNH ẢNH,GETTY IMAGES
Một tòa nhà bị phá hủy ở Saltivka ngày 29/04

Tôi đã gặp người chỉ huy trước ngày Chiến thắng 9/5 - ngày mà Nga và Ukraine kỷ niệm khi Hồng quân Liên Xô đánh bại Đức Quốc xã trong Thế chiến thứ hai - và hỏi anh ấy ý nghĩa của ngày này năm nay. Anh cảm thấy ngày kỷ niệm đã bị vấy bẩn.

Nhấp một chút trà mới pha, anh nói "Tôi sinh ra ở Liên Xô. Nga, tôi lấy làm tiếc, sử dụng mọi thứ như là vũ khí. Những ngày kỉ niệm chung, ngôn ngữ chung, tôn giáo chung của chúng tôi. Nga không hề do dự sử dụng mọi thứ đó. Đó là lý do tại sao mọi người ở đây giờ đây đều ghét tiếng Nga - ngay cả nhà thơ Nga Alexander Pushkin cũng không được chào đón - đó là lý do tại sao nhà thờ của chúng tôi bị chia cắt, và mọi thứ bằng tiếng Nga ở đây sẽ được đổi tên."

Rất ít người ở lại thị trấn của Ruska Losova. Bà Raisa, mặc chiếc áo khoác và đội mũ len xám đến gần các bác sĩ quân đội, run rẩy vì những đợt pháo kích xung quanh, và vì những vết thương mà pháo kích đã giáng lên cơ thể bà. Khuôn mặt bà đầy mảnh đạn và một nửa ngón tay của bà đã mất.

Khi bà cởi áo khoác, cánh tay gầy đã bị hở toang hoác ở phần bắp tay.

"Cắt như phi lê gà. Anh có thể gỡ mảnh đạn ra không?" - bà Raisa hỏi.

Có lẽ vì bà đã không gặp người trong nhiều tháng, hoặc vì cơn đột quỵ vào năm ngoái mà bà mới chỉ lấy lại được khả năng nói chuyện.

Câu chuyện của bà bắt đầu tuôn ra. Một nhóm binh lính vây quanh bà.

"Khi tôi sinh con, lúc đó có ba bà mẹ sinh con. Tôi ở giữa. Họ la hét. Tôi bình tĩnh. Tôi lấy dây buộc từ áo lên miệng. Bác sĩ bảo tôi hãy la lên. Nhưng tôi nói không quan trọng mình có la hét hay không. Nó vẫn rất đau đớn. Đó là cách tôi đã sinh ra con trai mình. Một cách lặng lẽ. "

Những người đàn ông xung quanh đang nhăn mặt khi bà bảo họ dùng kéo cắt bỏ phần da thịt. Một người lính trông có vẻ buồn nôn khi nhân viên y tế khâu lại vết thương bà. Khi việc đó diễn ra, bà suy nghĩ về số phận của ngôi làng mình và của một đế chế mà bà đã chứng kiến đang tan rã - ngôi nhà và lịch sử của bà đã đổ nát.

Bà sống qua thời Liên Xô khi mà Nga và Ukraine là hai quốc gia gắn bó. Trong nhiều năm, bà sống ở Đông Đức rồi mang thai và trở về Ukraine để sinh con một mình.

"Cha tôi và cha [của Putin] đã cùng nhau chiến đấu chống lại Hitler, phải không? Điều đó thực sự có thể xảy ra sao? Và bây giờ chúng tôi chiến đấu chống lại nhau," - bà nói với chúng tôi. "[Chúng tôi] từng là những quốc gia thân cận nhất. Điều này chưa từng xảy ra trước đây. Trước đây có những kẻ xâm lược Đức và giờ đây là người của chúng tôi xâm lược."

Sau khi được băng bó, bà Raisa được hộ tống đến một chiếc xe đang chờ sẵn, để đưa bà đến bệnh viện ở Kharkiv.

NGUỒN HÌNH ẢNH,DARREN CONWAY / BBC
Trong căn phòng tối om, một người lính Ukraine cầm vũ khí

Hầu hết người dân trong làng đang được sơ tán, những chiếc xe buýt đang chờ để chở những người không có xe.

Sự chiếm đóng của quân đội Nga đã khiến ngôi làng bị chia cắt, theo cả nghĩa đen và nghĩa bóng. Trong tầng hầm của một tòa nhà, nhiều người dân địa phương đã bị giam giữ. Họ bị nghi ngờ đã tiếp tay cho kẻ thù. Họ bị bịt mắt, bị trùm đầu, trói tay. Trong số họ có ít nhất là một phụ nữ. Họ bị bỏ lại trong một căn phòng, sau đó bị đưa đến cơ quan an ninh để thẩm vấn.

Điện thoại và tài khoản mạng xã hội của họ sẽ bị kiểm tra. Các trạm kiểm soát của cảnh sát trên đường vào Kharkiv thẩm vấn tất cả mọi người đến từ các vùng giải phóng, tìm kiếm những kẻ phá hoại. Những người cộng sự [của Nga] phải đối mặt với 15 năm tù, hoặc án chung thân nếu hành động của họ gây ra cái chết cho người Ukraine.

Rất khó để Raisa có thể tha thứ cho quân đội Nga vì những vết thương mà bà đã phải chịu đựng. Và với mỗi trận chiến, những người đàn ông trên tiền tuyến đang tự giải phóng mình khỏi những ràng buộc đã từng gắn kết hai quốc gia này với nhau.

Nhưng hoạt động ở phía bắc Kharkiv vẫn chưa kết thúc và gây một cái giá đắt. Đó chỉ là một mặt trận trong những gì có vẻ như sẽ là một cuộc chiến lâu dài.

Theo dõi phóng viên Quentin Sommerville trên Twitter @sommervilletv

Putin nói binh sĩ đang chiến đấu cho Đất mẹ Nga tại Ukraine

Tin liên quan




Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét