Thứ Năm, 12 tháng 5, 2022

Quan hệ Mỹ-ASEAN: Khối Đông Nam Á chờ đợi gì từ phía Washington ?

Quan hệ Mỹ-ASEAN: Khối Đông Nam Á chờ đợi gì từ phía Washington ?
Trọng Nghĩa
Đăng ngày: 12/05/2022 - 14:47
RFI

Ảnh minh họa : Quốc kỳ Mỹ và biểu trưng khối ASEAN. © សហការី


Hội nghị thượng đỉnh đặc biệt Mỹ-ASEAN mở ra trong hai ngày kể từ hôm nay, 12/05/2022, tại Washington. Tất cả các nhà phân tích đánh giá đây là một nỗ lực của Mỹ nhằm chứng tỏ với các nước Đông Nam Á là Washington rất nghiêm túc trong quyết tâm dấn thân vào khu vực, đặc biệt vào lúc Hoa Kỳ đang phải chú ý đến cuộc chiến tại Ukraina.

Trong chiều hướng ngược lại, các nước ASEAN cũng rất cần đến sự hiện diện của Mỹ để khỏi bị Trung Quốc thâu tóm. Câu hỏi đặt ra là khối Đông Nam Á đang chờ đợi những gì từ phía Washington?

Theo các nhà quan sát, mong đợi của khối ASEAN đối với Mỹ rất nhiều, nhưng có thể tóm gọn trong hai vế an ninh và kinh tế. 

Trong một bài phân tích ngày 12/05, kênh truyền thông Mỹ CNBC đã trích dẫn ông Joshua Kurlantzick, một thành viên cấp cao về Đông Nam Á tại Hội Đồng Quan Hệ Đối Ngoại CFR của Mỹ nhận định rằng khối ASEAN muốn thấy Hoa Kỳ đưa ra được một khuôn khổ hợp tác kinh tế với với một số nhượng bộ giành cho các nước Đông Nam Á, và “một chiến lược rõ ràng hơn đối với an ninh khu vực, đặc biệt là liên quan đến Biển Đông”. 

CNBC ghi nhận là chiến lược Ấn Độ - Thái Bình Dương của chính quyền Biden, được công bố vào tháng 2 vừa qua đã xác định rằng Washington sẽ tìm kiếm các cơ hội để Bộ Tứ, một tập hợp bao gồm 4 nước Ấn, Mỹ, Nhật, Úc, làm việc với các quốc gia Đông Nam Á. Thế nhưng, về phần mình ASEAN lại muốn thấy Hoa Kỳ hậu thuẫn mạnh hơn cho các sáng kiến của chính khối nước Đông Nam Á. 

Bên cạnh đó, còn có vấn đề khối AUKUS, bao gồm Úc, Vương Quốc Anh và Hoa Kỳ, một liên minh an ninh quân sự ở vùng Ấn Độ - Thái Bình Dương được ra mắt vào tháng 9 năm ngoái. Khối ASEAN lo ngại rằng AUKUS có thể làm mờ nhạt các diễn đàn an ninh khu vực, Diễn Đàn An Ninh ASEAN ARF, hay cơ chế Thượng Đỉnh Đông Á EAS 

Trả lời CNBC, Joanne Lin, chuyên gia tại Trung Tâm Nghiên cứu ASEAN thuộc viên Đông Nam Á Yusof Ishak, Singapore, cho rằng “ASEAN có thể muốn thấy hậu thuẫn nhiều hơn từ phía Hoa Kỳ đối với các cơ chế do ASEAN lãnh đạo, thay vì đối với các nhóm nhỏ như QUAD và AUKUS”. Theo chuyên gia này, khối Đông Nam Á rất cần đến sự ủng hộ của Mỹ chẳng hạn như đối với chiến lược Ấn Độ - Thái Bình Dương của ASEAN, công bố vào năm 2019. 

Một trong những điểm cốt lõi mà giới phân tích ghi nhận là Khối Đông Nam Á không muốn bị Hoa Kỳ dồn vào thế bị buộc phải chọn lựa giữa Washington và Bắc Kinh.  

Chuyên gia về Đông Nam Á Brian Harding, thuộc Viện Nghiên Cứu Hòa Bình Mỹ USIP, hôm 09/05 nhận định, “các nước ASEAN hết sức cảnh giác trước thực tế rằng quan hệ giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc có ý nghĩa quan trọng đối với chính họ. Bất chấp sự đa dạng của họ, các nước ASEAN đều muốn có một Hoa Kỳ hiện diện và gắn bó ở Đông Nam Á để cân bằng ảnh hưởng có thể trở thành thống trị của Trung Quốc”. Thế nhưng, theo ông Harding: Điều họ không muốn là buộc phải lựa chọn giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc

Chờ đợi của ASEAN đối với Mỹ dĩ nhiên cũng liên quan đến lãnh vực kinh tế. 

Tại thượng đỉnh Washington lần này, Hoa Kỳ có thể thảo luận với các đối tác ASEAN về Khuôn Khổ Kinh Tế Ấn Độ - Thái Bình Dương đã được tổng thống Biden loan báo trước đây, một cơ chế giúp tăng cường hợp tác kinh tế, thương mại giữa hai bên.  

Hiên nay, khuôn khổ này đang được hoàn chỉnh, nhưng chuyên gia Lin tại Singapore đã thấy rằng các khó khăn trong việc tiếp cận thị trường Mỹ, cũng như các chuẩn mực cao về lao động và môi trường mà Washington đòi hỏi có thể không hợp với một số nước ASEAN.” 

Do vây, rất có thể là Đông Nam Á sẽ chờ đợi một số nhượng bộ từ Washington trên lãnh vực này.

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét