Thứ Năm, 11 tháng 8, 2022

VN: Bộ Y tế công nhận 'LGBT không phải là bệnh' có ý nghĩa thế nào?

VN: Bộ Y tế công nhận 'LGBT không phải là bệnh' có ý nghĩa thế nào?
11 tháng 8 2022, 15:33 +07
BBC

Các bạn trẻ Việt Nam nghĩ gì về tháng 6 tôn vinh cộng đồng LGBT tại Thái Lan?

Công văn của Bộ Y tế khẳng định "đồng tính không phải là bệnh, không cần chữa" được coi là "tin rất vui với cộng đồng LGBT", theo TS.BS. Hoàng Tú Anh, giám đốc Trung tâm Sáng kiến Sức khỏe và Dân số.

Trả lời BBC News Tiếng Việt hôm 10/8, Tiến sỹ, bác sỹ Hoàng Tú Anh còn nói thêm "đây cũng là kết quả của cả một quá trình đấu tranh không mệt mỏi của các tổ chức xã hội và cộng đồng trong suốt thời gian qua. "Tuy nhiên, đây không phải là tín hiệu vui duy nhất ở cơ quan cấp trung ương này," bác sỹ nhận định.

Bà Nguyễn Lang Mộng là trưởng nhóm Hội Phụ Huynh và Người Thân Của Cộng Đồng LGBT (PFLAG Việt Nam) nói với BBC News Tiếng Việt hôm 11/8 rằng Công văn của Bộ Y tế trên là niềm vui cho gia đình và các bạn, là nguồn kiến thức vững chắc để thuyết phục cha mẹ gia đình thấu hiểu con mình hơn.

Nhà hoạt động thúc đẩy quyền LGBTQ+ Việt Nam, Huỳnh Minh Thảo, chia sẻ với BBC rằng "đây là một tín hiệu tích cực, quan trọng và tiến bộ của các ban ngành tại Việt Nam trong việc lắng nghe ý kiến đóng góp của các bên, đặc biệt là tiếng nói từ cộng đồng LGBTQ+ và những người ủng hộ."

Tầm ảnh hưởng từ trung ương

Tiến sỹ Hoàng Tú Anh, giám đốc Trung tâm Sáng kiến Sức khỏe và Dân số lý giải với BBC, vẫn có những người làm nghề bao gồm cả các cán bộ y tế và người làm trị liệu tâm lý chưa hiểu đúng về đồng tính và đưa ra việc 'chữa bệnh đồng tính'.

"Chính vì thế mà Bộ y tế mới phải ra công văn này," bà Tú Anh nói.

Công văn số 4132/BYT-PC của Bộ Y tế ghi nhận thông tin phản ánh về việc hiện nay một số cơ sở khám, chữa bệnh và một số bác sĩ tự nhận là "chữa khỏi bệnh đồng tính".


Theo đó, Bộ Y tế cho rằng, Hiệp hội Tâm thần học Hoa Kỳ và Tổ chức Y tế thế giới (WHO) đã khẳng định đồng tính hoàn toàn không phải là bệnh, vì vậy đồng tính không thể "chữa", không cần "chữa" và cũng không thể làm cách nào thay đổi được."

Vì vậy, Bộ "đề nghị lãnh đạo các đơn vị chỉ đạo các cơ sở khám, chữa bệnh thuộc thẩm quyền quản lý của mình quán triệt các cơ sở khám, chữa bệnh trong toàn quốc tăng cường tuyên truyền, phổ biến để các bác sĩ, nhân viên y tế và người dân đến cơ sở khám, chữa bệnh hiểu đúng về người đồng tính, song tính và chuyển giới.

"Không coi đồng tính, song tính, chuyển giới là một bệnh; không can thiệp, ép buộc điều trị đối với các đối tượng này, nếu có chỉ là hỗ trợ về tâm lý và do người có hiểu biết về bản dạng giới thực hiện," công văn ghi.


NGUỒN HÌNH ẢNH,BỘ Y TẾ
Công văn số 4132/BYT-PC của Bộ Y tế nêu rõ ngày 17-5-1990, WHO chính thức loại bỏ đồng tính luyến ái ra khỏi danh sách bệnh tâm thần

Theo bác sỹ Tú Anh, Bộ Y tế là một trong những đơn vị cấp trung ương đầu tiên đồng hành cùng cộng đồng LGBT trong suốt tiến trình vận động hợp pháp hóa hôn nhân đồng giới giai đoạn 2011-2012 cũng như tiến trình xây dựng luật Chuyển giới từ 2015 đến nay.

"Trong các tài liệu phát triển bởi Bộ y tế trong thời gian gần đây như Hướng dẫn cho nhân viên y tế năm 2020 về cung cấp dịch vụ cho người bị xâm hại tình dục, người thuộc cộng đồng LGBT là nạn nhân của xâm hại tình dục cũng đã được đưa vào.

"Hướng dẫn quốc gia về dịch vụ sức khỏe sinh sản cũng đã đưa LGBT là một nhóm khách hàng có các nhu cầu riêng biệt mà cán bộ y tế cần có các nhạy cảm riêng khi cung cấp dịch vụ," giám đốc Trung tâm Sáng kiến Sức khỏe và Dân số nêu ý kiến.
Tình đồng giới: 'Yêu là yêu thôi, sao không dám nói?'BBC: Xem video

Ông Huỳnh Minh Thảo cũng phân tích rằng, rất nhiều lần, quan điểm của Bộ Y tế về vấn đề giới và tính dục đều khá khoa học và tiến bộ.

"Ví dụ như Bộ Y tế cũng là bên thừa nhận quyền và được chính phủ Việt Nam giao cho phụ trách soạn thảo Luật chuyển giới, tiếp sau Bộ Luật dân sự sửa đổi năm 2015 đã thông qua quyền của người chuyển giới.

"Mặc dù cho đến nay, dự luật này vẫn chưa được trình lên Quốc hội để thông qua, có thể do còn nhiều ưu tiên khác trong giai đoạn dịch bệnh này cần tập trung, tuy nhiên với tôi đây cũng là một tín hiệu tích cực từ phía nhà nước Việt Nam với vấn đề quyền của cộng đồng LGBTQ+," ông Thảo thông tin.

Những hạn chế trong khám, chữa bệnh

Bà Nguyễn Lang Mộng, người làm việc và tư vấn nhiều cho bố mẹ có con là LGBT thừa nhận nhiều bậc phụ huynh vẫn cho đó là bệnh.

"Khi biết con là người trong cộng đồng LGBT thì thường đem con đi chữa trị tâm lý và cả thầy bùa. Có rất nhiều bác sỹ cũng cho đó là bệnh và đưa ra nhiều phương pháp điều trị. Điều đó tác động lên thể xác và tâm lý của các bạn rất nhiều, rất nhiều bạn tổn thương, ức chế và uống thuốc không đúng dẫn đến nhiều hệ luỵ. Tôi biết có rất nhiều bạn tự tử, rất đau lòng và thương tâm." bà Mộng bộc bạch.

NGUỒN HÌNH ẢNH,AFP
Một cuộc diễu hành của những người ủng hộ cộng đồng LGBT tại Việt Nam vào năm 2012

Bác sỹ Tú Anh cũng chỉ ra những thiếu sót còn tồn tại: đó là tính dục nói chung và xu hướng tính dục nói riêng, không có trong chương trình đào tạo chính thức của trường Y.

"Tôi được đào tạo bác sĩ đa khoa, và tôi chỉ biết đến các vấn đề về xu hướng tình dục, bản dạng giới và các hành vi tình dục đa dạng khác sau khi đã ra trường và bắt đầu làm việc về các vấn đề sức khỏe sinh sản, tình dục.

"Trong quá trình làm việc, tôi gặp những người đồng tính bị gia đình bắt đi điều trị, thậm chí đưa vào bệnh viện tâm thần để chữa trị, phải dùng rất nhiều thuốc và gây ảnh hưởng đến họ cả chục năm sau đó," bác sỹ kể lại kinh nghiệm.

Đồng thời là một chuyên gia về công bằng sức khỏe, tình dục và quyền, bạo lực trên cơ sở giới từ năm 1994, bà Hoàng Tú Anh nói với BBC rằng, những người đồng tính, chuyển giới đi khám chữa bệnh vẫn gặp kì thị và phân biệt đối xử.

NGUỒN HÌNH ẢNH,HUỲNH MINH THẢO
Ông Huỳnh Minh Thảo, nhà hoạt động thúc đẩy quyền LGBTQ+ Việt Nam

Theo tiến sỹ, điều này chứng tỏ một số cán bộ y tế không chỉ chưa có đủ kiến thức mà còn chưa có thái độ phù hợp với người đồng tính, chuyển giới.

"Tôi vừa làm một khóa tập huấn cho các giảng viên quốc gia về giáo dục giới tính tình dục toàn diện, 20% vẫn giữ thái độ không ủng hộ xu hướng tính dục này. Các giảng viên này đều là các giáo viên ở trường đại học. Họ không chỉ đại diện phần nào cho tầng lớp tinh hoa mà các quan niệm, giá trị của họ có thể sẽ ảnh hưởng tới những học viên mà họ đào tạo," bà Tú Anh nhìn nhận.

Nhà hoạt động thúc đẩy quyền LGBTQ+ Việt Nam, Huỳnh Minh Thảo thì lưu ý rằng, cho tới nay vẫn chưa có "bệnh viện" nào tại Việt Nam "dám" công khai thông báo về việc "điều trị" LGBTQ+. Chỉ một số cá nhân với vai trò bác sĩ đã từng lên tiếng như vậy, nhưng cũng với hình thức truyền tai nhau chứ không công khai.

"Tôi nhớ, trong một hoạt động chia sẻ kinh nghiệm nuôi dạy con cái cho cha mẹ của một vị tiến sĩ tâm lý nhiều thị phi, cô đã từng khẳng định rằng "việc một đứa trẻ "lệch lạc giới tính" là do tiếp nhận các loại thực phẩm không lành mạnh như trà sữa, thức ăn nhanh…" và thông tin này ngay lập tức dậy sóng gây nên sự phẫn nộ từ chính cộng đồng LGBTQ+ buộc khóa tập huấn này phải dừng lại.

"Và còn nhiều trường hợp bác sĩ tư nhân tự nhận mình có thể chữa khỏi LGBTQ+ thông qua các phương pháp không chính thống như vậy. Trong quá khứ, cũng đã có nhiều phụ huynh, vì nghe lời bạn bè hướng dẫn đã dẫn con mình đến các viện tâm thần và nhờ cho uống thuốc an thần, hay dẫn đến các khoa điều trị nội tiết tố vì nghĩ rằng con mình là đồng tính vì nó thiếu testosterone hoặc estrogen…

"Mặc dù theo khoa học thì những phương pháp này đều lợi bất cập hại, mang lại những hệ quả trầm trọng cho đứa trẻ. Tất cả những điều này đã dấy lên phong trào ngưng bệnh lý hoá LGBTQ+ như tôi có kể ở trên, và nó đã phần nào tác động để Bộ Y tế khi cho ra quyết định của họ," ông Thảo nhận xét.

Xã hội cởi mở hơn

Cuộc diễu hành Viet Pride được tổ chức lần đầu tiên tại Hà Nội vào năm 2012, đánh dấu bước tiến quan trọng của phong trào LGBT ở Việt Nam.

Gần đây, nhiều chương trình truyền hình cũng bắt đầu có sự hiện diện nhiều của cộng đồng LGBT. Chương trình "Người ấy là ai" mỗi tập 3-4 triệu lượt xem trên Youtube cũng đề cập tới giới tính thứ ba và nhiều người đã dũng cảm chia sẻ câu chuyện "come out" của mình trên sóng.

Các nhà làm phim độc lập cũng xây dựng nhiều phim về LGBT. Kể từ năm 2012 tới nay, cứ vào tháng 6, cờ cầu vòng lục sắc lại được nhìn thấy trên đường phố Việt Nam với đoàn người diễu hành ăn mừng "tháng tự hào" - Pride Month.

NGUỒN HÌNH ẢNH,ICS VIETNAM

Theo quan sát của ông Thảo, công văn của Bộ Y tế còn giúp cho những tầng lớp người dân lớn tuổi, người lao động - những người chă có quá nhiều cơ sở để cập nhật thêm những nguồn kiến thức mới, thì đây sẽ là một thông báo đáng tin cậy với họ.

"Còn về cộng đồng nói chung và đặc biệt là giới trẻ, mặc dù cũng có nhiều góc nhìn, quan điểm khác nhau, nhưng nhìn chung mọi người đã dần cởi mở hơn với cộng đồng LGBTQ+ rồi. Nếu như ở 10, 15 năm trước, LGBTQ+ còn là một vấn nạn được nhắc đến trong 1 số văn bản phòng chống tệ nạn… hoặc trên nhìn tờ báo thì xem LGBTQ+ như một chủ đề giật gân, câu khách… thì ngày nay, họ đã tôn trọng hơn

"Điều quan trọng là trong thời gian tới, cùng với sự thừa nhận chung của thế giới, Việt Nam cũng sẽ có những quan điểm của mình trong việc bảo vệ quyền của cộng đồng LGBTQ+ như cách mà họ từng tuyên bố trước Liên hiệp quốc trong vài năm trở lại đây," ông Thảo nói.

Tiến sỹ, bác sỹ Hoàng Tú Anh cũng thừa nhận, thái độ xã hội về người đồng tính ở Việt Nam đã thay đổi rất nhiều.

"Đầu những năm 2010, khi tôi bắt đầu làm các nghiên cứu về người đồng tính, việc tìm họ rất khó khăn. Hầu hết họ không bộc lộ và hoạt động kín vì lo sợ bị kì thị, bạo lực tại gia đình, trường học hay bất kì nơi nào khác. Bây giờ thì khác nhiều. Không khó để tìm các nhóm, mạng người đồng tính, chuyển giới trên mạng hay bắt gặp họ ở các nơi công cộng như quán cà phê, công sở,... Người đồng tính, người chuyển giới bây giờ đã dễ dàng hơn khi chia sẻ với gia đình về việc mình là ai.

"Tuy nhiên, không có nghĩa là mọi việc đa hoàn toàn dễ dàng. Các quan niệm về việc lập gia đình, sinh con trai, duy trì nòi giống vẫn là những rào cản cho việc người đồng tính come out và được gia đình chấp nhận.

"Định kiến về HIV và việc người ta thường liên hệ HIV và người đồng tính cũng góp phần ảnh hưởng tới việc công nhận người đồng tính. Việc giáo dục tính dục toàn diện còn rất hạn chế cũng góp phàn khiến các thay đổi này chưa xảy ra tích cực hơn," bác sỹ kết luận.

Xem thêm:


Tin liên quan





Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét